Эрх баригч намын төв байгууллагын зөвшөөрөлтэй төв орон нутгийн 30 хүрэхгүй хэвлэл сонинтой, ганцхан телевиз, радиотой байсан цаг ард хоцорч Үндсэн хуульд заасанчлан иргэн хүн хэвлэн нийтлэх, үг хэлж үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхээ жинхэнэ ёсоор эдлэх болсон нь Ардчилсан хувьсгалаар хүн бүр өмчтэй болсноос ч илүү жинхэнэ ач гавьяа байлаа.

Харин энэ эрх чөлөөгөө эдэлсэн 1990-ээд оны эхээр хүн бүр үзэл бодлоо илэрхийлэх гэж элдвийн сонин хэвлэл гаргаж, хүмүүжил, ёс суртахууны хэв жаягийг гажуудуулж эхэлсэн ч энэ бүхэн аажимдаа зөв голдрилдоо орж эхэлсэн.

Өнөөдөр харин хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн тоо тоймоо алдаж бараг 100 шахам телевиз, хэдэн арван FM радио, сонин хэвлэл өчнөөнөөрөө гарч үзэгч, сонсогч, уншигчдын сонорт хүрч байна.

Үүний зэрэгцээ олон нийтэд мэдээлэл түгээдэг нэг хэрэгсэл нь иргэний мэдээлэл. Өнөөдөр хүн бүр хамгийн орчин үеийн гар утас, таблет ашиглах болж үүнийгээ мэдээлэл хүлээн авах, мөн мэдээлэл дамжуулах хэрэгсэл болгон “хувийн редакц” шиг ашиглаж байна. 

Харин манай хэрэглэгч болох уншигч, үзэгч, сонсогч нарын дийлэнх нь  телевиз үзэж, радио сонсох, сонин унших цагаа хойш тавин орсон ч гарсан ч, орондоо орсон ч гар утаснаасаа салахгүйгээр олон нийтийн сүлжээнээс иргэний мэдээлэл хүлээн авдаг болчихлоо. 

Ганцхан иргэд маань “энэ мэдээллийг хэн дамжуулж байна, үнэхээр итгэлтэй эх сурвалж мөн үү” гэж огтхон ч тунгаахгүйгээр, монголчуудын “эхэлж авсан мэдээлэл туйлын үнэн” гэдгээр итгэл үнэмшил болгоод, бүр цаашаа түгээгээд  явдаг. Нөгөө нэг шинж нь итгэл үнэмшил нь амархан хувирч, дараа дараагийн мэдээллийг даган хуйлардаг явдал бас давамгай. 

Өнөөдөр хууль хүчний байгууллагад дуудагдаад байгаа Зариг сайтын сэтгүүлч гэх Н.Өнөрцэцэгийн тухай гэхэд л эхлээд “эрх баригчдын хулгай луйврыг илчилж байгаа ганц зоригт сэтгүүлч” гээд хуйларч байсан бол өнөөдөр түүн шиг худалч, хулгайч, авлигач, олигархи, хаалтын гэрээ хийгч үгүй болж хувираад байна.

Аль нь үнэн болохыг цаг хугацаа харуулах биз. Уг нь бол шүүх, хуулийн байгууллага л нотолж үнэн мөнийг олох ёстой, гэхдээ бараг Н.Өнөрцэцэгээсээ илүү авлигад автсан Монголын шүүх, шүүгчдэд хэн итгэх билээ.

Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн тухайд монголчууд хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөгөө эдлэх гэж элдвийн зам тууллаа. МАНын нэг зүтгэлтэн нь садар самуун сонин гаргаж хүртэл байсан. Ухаалаг гар утас, таблет барьж үзмэгцээ л иргэн бүр бараг мэдээлэл дамжуулагч болж үзлээ.

Одоо төрийн байгууллагад зохих журмын дагуу бүртгүүлсэн, албан ёсны хуулийн этгээд, өөрийн гэсэн редакц, албадтай хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээс мэдээлэл авч сурмаар байна. Том ч бай, жижиг ч бай ийм сонин, телевиз, радио, сайт чинь олон цөөн хүнтэй ч гэлээ нийтлэл нэвтрүүлгийн өөрийн гэсэн бодлоготой, энэ бүхнээ хариуцсан алба, ахлах редактортай, нийтэлж нэвтрүүлж байгаа зүйлийн нь ард албан ёсны эх сурвалж байдгаараа гудамжинд явж, хэн нэгэнд дургүй нь хүрэхээрээ цацсан “иргэний” мэдээллээс эрс ялгаатай гэдгийг ойлгох цаг болсон баймаар.

Бүр үгүй ядахнаа олон нийтийн сүлжээгээр тархаад байгаа мэдээллийн үнэ зөвийг албан ёсны хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр явж байна уу, юу гэж байна хэмээн нягталчихдаг байх нь зүгээрсэн.

Эрх баригчид ийм элдэв худал дуулианыг зориудаар троллуудаараа дамжуулан цацаж та биднийг бужигнуулаад араар нь хамаг хулгай дээрэм тонуул, муу муухай бүхнээ амжуулаад ч байдаг юм билүү. Та бид сэтгүүлч Өнөрцэцэг гээд шуугьж байгаа яг энэ үед “Нүүрсний хулгайчдын эхний хэлэлцүүлэг” болж байгаа л даа.......уг нь.

Эх сурвалж: Монголын мэдээ сонин

2023 оны арванхоёрдугаар сарын 05. Мягмар. №180 (5908)