Нэрийг нь хэлээд яах вэ, саяхан нэг улстөрч Монгол Улсын нийгэм эдийн засгийн тун чухал хуулийн төслийг УИХ-ын даргад өргөн мэдүүлжээ. Тун ч анхаарал татах сэдэв байсан учраас хэвлэл мэдээллийнхэн түүнээс энэ сэдвээр нь ярилцлага авахыг хүссэн юм байх. Гэтэл өнөөх улстөрч маань “би мэдэхгүй” гэсэн хариулт өгсөн аж. Хуулийн төслийн автор болж байгаа атлаа яагаад өргөн барьсан сэдвээ мэдэхгүй байгааг нь асуухад “Нам л өргөн барь гэсэн. Тэрнээс биш би боловсруулаагүй.

 

Ажлын хэсэг ахлах хүн нь тайлбарлаад явна биз” гэсэн хариулт өгсөн гэх. Энэ бол болсон явдал. Бүр салбар яам толгойлж буй сайд хүний амнаас гарсан үг юм шүү.

 

Монгол төрийн хуулийг ийм л хүмүүс баталж байна. Архив ухаад үзэх нь ээ, өнөөх улстөрч нь сүүлийн үед өргөн барьсан хуулийнхаа тоогоор рекорд тогтоочихсон юм билээ. Нэр сайтай, эсвэл хөөрхөндөө ч биш л дээ. Зүгээр л нэр хүнд нь тэртээ тэргүй олон нийтэд уначихсан учраас нам нь “бамбай” болгосон хэрэг юм билээ. Ажиглаад байх нь ээ, МАН-ын улстөрчдийг гурав ангилж болохоор байгаа юм. Нэгдүгээр хэсэгт, нийгмийн хараал ерөөлийг сонсох зорилготой “бамбай” бүлгийнхэн.

 

Тэд юу ч хамаагүй ярина. Хуулийн төсөл болгоныг өргөн барьж, ажлын хэсгийг ахалж, шүүмжлэлийг нэр төрөө ч үл умартан дааж гарах учиртай. Хоёрдугаар хэсэгт, эрхэлсэн ажил, эрхэм гишүүний үүргээ нэр төртэй биелүүлж яваа “энхийн цагаан тагтаа” нар орно. Том том шийдвэр гаргана. Тэр нь дандаа ард түмэн таалагдах ёстой. УИХ-ын гишүүний хувиар төвийг барьсан байр суурь илэрхийлнэ. Тушаалаар л биш бол үг дуугарахгүй. Хэвлэл мэдээллийн хамгийн “эрэлттэй бараа” болох учиртай. Үндсэн үүрэг нь намын фоныг өсгөх. Гуравдугаар хэсэгт, хүний өөрийн гэхгүйгээр хурц шүүмжлэл өрнүүлж буй Ардын нам доторхи “сөрөг хүчин” орно. Тэд хуулийн төслийг ч шүүмжилнэ. 

 

Намын гишүүдээ ч хайр найргүй балбана. Нам дотоод ардчилалтай байгааг харуулах хэсэг бүлэг. Өөрийн гишүүдээ чимхэх ч сөрөг хүчнээ илүү “балбах”-аа тэд мартахгүй байх ёстой. Юутай ч МАН-ынхан 65 гишүүнээ ийм гурван бүлэгт хувааж орхисон нь тодорхой байгаа юм. Эдгээр гурван бүлэгт эмэгтэй гишүүдээ ч ижил тэгш хуваасан бололтой.

Тэртэй тэргүй шүүмжлүүлж л байдаг, хэзээ хэзээнээс л хүнд суртлаас салаагүй салбар удирдаж байгаа улстөрч, эсвэл хамгийн залуу, УИХ-д дөнгөж орж ирсэн шинэ гишүүдээ золиосны бүлэгт оруулчихсан нь хэнд ч илхэн. Муухайгаар хэлбэл намын бууны нохой болж, УИХ-ын гишүүн болсныхоо хариуг намдаа тэд ингэж барих учиртай. Мөнгөгүй учраас тэд нэр төрөө үл умартан намдаа зүтгэж ач хариулна.

 

Тэд шинэ учраас, эсвэл залуу учраас алдсан хэрэг хэмээн дараа нь гэмийг нь цайруулахад ч боломжийн. Тухайлбал, золиосны бүлэгт одоогоор УИХ-ын гишүүн Х.Нямбаатар, Эрүүл мэндийн сайд А.Цогцэцэг, УИХ-ын гишүүн Н.Амарзаяа, Б.Тогтохсүрэн, Ш.Раднаасэд, Ж.Бат-Эрдэнэ, Б.Жавхлан, Г.Тэмүүлэн нарын гишүүд хамрагдаж байгаа. Харин энхийн цагаан тагтаа бүлэгт Н.Номтойбаяр, С.Бямбацогт, У.Хүрэлсүх, Г.Занданшатар гээд л хөвөрч гарна.

 

Харин сөрөг хүчин бүлэгт Ө.Энхтүвшин, Ц.Нямдорж, Д.Лүндээжанцан, Ж.Энхбаяр нарын дандаа туршлагатай, парламентад олон удаа суучихсан луухгарууд байх аж. Залуусаа өмнөө тавьчихаад өөрсдөө ард нь нэр цэвэр үлдэж, улмаар намынхаа эсрэг хаа нэгхэн шүүмжлэл хэлчихээд сууж буй эдгээр улстөрчид уг нь Эрүүгийн хууль боловсруулж, Зөрчлийн хуулиар маргаан өрнүүлдэгсэн бол хичнээн сайхан. Төрийн бүх хуулийг цээжээр мэддэг гэдэг Ц.Нямдорж Эрүү, Зөрчлийн хуулийг шинэчлэх тухай яриад сууж байвал арай л үнэмшилтэй дуулдахсан. Хуулийн асар өндөр мэдлэгтэй Д.Лүндээжанцан Төрийн албаны шинэчлэлийн тухай яриад сууж байвал МАН гоё харагдах байлаа. Гэвч тийм зүйл болсонгүй.

 

Нохойд барьдаг мод гэдэг шиг цөөхөн хэдхэн гишүүнээр юу ч хамаагүй өргөн бариулж, нөгөөдүүл нь асуудлаа мэдэхгүй учраас бантан хутгаж сууна.  Өргөн барьсан хууль болгон нь өөрчлөлт, шинэчлэлийг биш тохироо, том улс төрийн халхавч болох далд зорилготой нь хэнд ч илхэн байгаа билээ. МАН ийм л улс төр хийж байна. Тэд ямархуу нарийн зохион байгуулалттай хор найруулдгаа энэ мэт үйлдлээрээ харуулсаар байгааг нуугаад яахав.