Сайн рекламд саяыг хаяж тэрбумыг ол гэх үг бий. Харин эсрэгээр буруу  реклам тухайн худалдаа эрхлэгч, компани руу  их буугаар  галласантай ижил гэлцдэг. Манай улсад 1990 оноос эхлэн зар сурталчилгааг бизнес эрхлэгчид захиалж эхэлжээ. Гэхдээ цэвэр зар сурталчилгаа дагнасан студи гэж байгаагүй учир  алдаа, оноотой дэнжигнэж  явсаар эдүгээ 20 гаруй жилийг үдсэн байх юм.  Гэсэн ч, зурагтаар цацагдаж буй сурталчилгааны өнгө дүрс нь л сайжирснаас ёс зүй, утга агуулга нь дээрдсэнгүй.  Харин ч хэт маазарсан, эсвэл хүүхдэд буруу үлгэр дуурайлал үзүүлж болзошгүй хэт эротик шинжтэй зар сурталчилгаа давамгайлах шинжтэй болж ирлээ.  Саяхны нэгэн жишээ дурьдая.

Оюутан цагаас өнөөг хүртэл нөхөрлөж, хошин урлагийн хөгжил дэвшилд өөрсдийн гэсэн хувь нэмрийг оруулсан гэгддэг МУГЖ  Л.Баттулга ,  Н.Ариунболд  нар “Номин”-гийн сурталчилгаанд тоглож байна.  Энэ онд тус их дэлгүүрийн 25 жилийн ой тохиож буй гэдэг утгаараа рекламдаа тун ч их ач холбогдол өгч, ихийг ч төлсөн нь мэдээж биз. Тийм ч учраас хошин урлагийн  хоёр гавъяатыг сонгосон байх.  20 гаруй насандаа “эмээ”-гийн дүрийг бүтээж, тэр л дүрээрээ одоо ч ард түмэндээ хайрлагдсаар байгаа Бооёо энэ удаа гэрийн эзэн, харин Аглуу буржгар үс, үл ялиг махлагдуу хартай гэж жигтэйхэн эхнэрийн дүрийг бүтээжээ. Хэд хэдэн цувралаар үргэлжлэх сурталчилгаанд Аглуугийн амнаас “Гардуулна аа” гэх үг л урсан гарна. Тэр үүгээрээ их л хартай эхнэрийн дүрийг бүтээхийг эрмэлзсэн бололтой.

Гэтэл үнэн хэрэгтээ тэдний өгүүлэх санаа нь ердөө “Номин” их дэлгүүрийн  25 жилийн ойгоо тохиолдуулан зарласан сар шинийн  супер 25 үйлчилгээтэй худалдаа. Хардалт, сэрдэлт ердөөс биш. Тэдний рекламыг үзсэн дөрвөн настай охин минь хүртэл ямар сайндаа л  “Гардуулна аа” гээд инээж суух вэ дээ.

Яг үнэндээ рекламдаж буй аж ахуй нэгж нь юу, ямар үйлчилгээг санал болгож байгаа вэ гэдгээсээ илүүтэй хартай эхнэрийн тэнэглэл л юун түрүүнд тусах аж.  “Мөрөөдлийн театр”-ынхан ч сар шинийн “халтуур”-наас хоцорсонгүй.  Тус хошин урлагийн хамтлагаар овоглох Г.Алтаншагай, “Банш” Батаа нар “Эрдэнэт хивс”-ийг рекламдана.  Г.Алтаншагай гар утсаар чанга чанга ярина. Хажуугаас нь ноолууран дээл, хантааз тэргүүтнээр гоёсон, ёстой л шинэ цагийн баячуудын нэг гэж харагдам дүр төрхийг бүрдүүлсэн “Банш” Батаа утасных нь яриаг  нууцаар чагнаж, “Сайхан амьтнаа танилцуулаач” гэж хэлэхийг сонсоод үнэндээ ой гутах шиг болов.

Тэд яг юуг сурталчлаад буй нь тун ч ойлгомжгүй. Биеэ үнэлэлтийг сурталчлаад байна уу, эсвэл өнөөх өндөр үнэ төлсөн захиалагч “Эрдэнэт хивс”-ний Цагаан сар угтсан хямдралыг уу.  Хүн бүр өөр өөрсдийнхөөрөө тунгаан ойлгох хэдий ч, бүтээгдэхүүн үйлчилгээний сурталчилгааг насанд хүрээгүй хүүхдүүд ч үздэг гэдгийг мэдмээр л байлтай.  Томчуудын нийгэмд зориулсан реклам  хийх гэж байгаа бол түүнийгээ  21:00 цагаас хойш цацвал яасан юм бэ. Магадгүй ийм реклам, сурталчилгаа л олон нийтэд  сайн хүрдэг гэж захиалагч этгээд боддог байж мэдэх. Гэхдээ сурталчилгаа ч гэж хэлэхэд бэрх контентууд эсрэгээр барааны эрэлтэд чинь нөлөөлөх вий дээ.

Өнгөрсөн жилийн Цагаан сарын үеэр ч Монголын хошин урлагийн отгон продакшн гэх “Эмоци”-ийнхон “Моду” гэдэг архи сурталчилж билээ. Түүнд Нарансолонго “Уугаад баймаар аятайхан эд вэ” гэж хэлдэгийг эрхэм уншигчид санаж буй биз. Гэтэл үнэн хэрэгтээ архи согтууруулах ундааг сурталчлан, “уугаад баймаар эд” гэж ирээд л олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр сурталчлах нь дэндүү ёс зүйгүй хэрэг биш үү.  Захиалагч нь тэр, гүйцэтгэгч нь ч тэр анхаарч баймаар юм. Ер нь ч тэгээд шуудхан хэлэхэд, та нарын тэнэглэл “бай”-гаа онож  чадахгүй байна, хошин урлагийнхан нэртэй рекламны алуурууд аа.