XVII жарны “Алтан унжлагат” хэмээх гал тахиа жилийн сар шинийн баяр болоход гуравхан хоног үлдээд байна. Монголчууд бид өнө эртнээс уламжилж ирсэн цагаан сарын баяраа элбэг дэлбэг хийж, шинэ жилээ угтдаг заншилтай. Энэ жилийн хувьд цагаан сар нэлээд орой болж байна. Бүр хоёрдугаар сарын сүүлчээр тохиож байгаа. Ойрын хэдэн жилд ийм зүйл болоогүй. Дээрээс нь энэ жил цагаан сар нэгдүгээр сарын 27-нд болно, үгүй хоёрдугаар сард гэсэн маргаан гарав. Өмнө нь үе үе ийм маргаан гардаг байлаа. Сүүлийн хэдэн жилд намдаад байсан ч энэ удаад дахин дэгдэв. Зарим айл нь нэгдүгээр сарын 27-нд цагаан сарын баяраа тэмдэглэхсэн.

Харин нийт монголчууд бол хоёрдугаар сардаа л цагаан сараа хийх гээд, ойрын өдрүүдэд бэлтгэж байна. Дээрээс нь бичин жилийг өнтэй давсныхаа баярыг нэлээд нижгэр хийх байх. Өнгөрч буй “Муу нүүрт” хэмээх бичин жил монголчуудын хувьд тийм ч амар байсангүй. Цаг агаарын хувьд аюултай, гамшигт үзэгдэл тийм ч их гараагүй. Ерөнхийдөө алдарт бичин жилийн зуд энэ удаад болсонгүй гэхэд болно.

Мэдээж зундаа гандуу байж, өвөлдөө ахиу цас орж, өвөлжилт хүндэрсэн бүс нутаг байсан л даа. Гэхдээ жилийн жилд л тийм нутаг байдаг шүү дээ. Хамгийн гол нь бичин жилийн өвөл айхтар хатуу болсонгүй, малчид ерөнхийдөө гайгүй онд орлоо. Тахиа жилийн хавар л жаахан ширүүлчихгүй бол цаг наашилж л байна. Харин улс орны нийгэм, эдийн засгийн амьдралд зуд болчихлоо. Эдийн засгийн өсөлт тэг зааж, ард түмний амьдрал уруудсаар байна. Ерөнхийдөө л нийтээрээ элгээрээ мөлхчихлөө, ард түмэн.

Төр засгийн удирдлагуудын хариуцлагагүйн зуд хүндэрсээр бичин жилд элгээр нь хэвтүүлж, үгийг нь хэлүүлж, бүсийг нь чангалуулав. Бичин жил “муу нүүр”-ээ хангалттай харуулж, бүр жилийн төгсгөлд сүүлээ шарвалаа. Хэцүүхэн хэцүүхэн шийдвэрийг Засгийн газраас гаргаж, ард түмний нурууг улам л бөгтийлгөх сураг дуулдав. Цасны, цаг агаарын биш засаглалын зуд бичин жилд биднийг нөмөрчихлөө.

Гэхдээ ямар цаг цагаараа, цахилдаг хөхөөрөө байх биш. Сайн сайхан мэдээ бас дуулдаж л байна. Ямар ч байсан “Алтан унжлагат” хэмээх гал тахиа жил биднийг алтаар булдаггүй юм гэхэд эдийн засаг жаахан ч гэсэн өөдлөх магадлал байна. Зэс, нүүрсний үнэ өсч эхэллээ. Хятадууд манайхаас авдаг нүүрсний импортоо ч нэмэх сураг гарч эхэллээ. Дээрээс нь гаднаас олон тэгтэй доллар зээлэх сураг ч байна. Зарим буцалтгүй тусламж ч өгөх бололтой.

Бүр Хятадаас зээлэх мөнгөөр гэр хорооллыг барилгажуулах чиглэлд ажиллах ч сураг байна. Засаглалын зуд нүүрлэчихгүй л сураг нь сайхан гарч байгаа. Тийм болохоор Монголын минь ард түмэн хүлцэнгүй байдлаа гээж, төлөөллөөсөө ажлаа хийхийг шаардаж, өөрсдийн оролцоогоо бүх талбарт нэмж, шинэ эрч хүчтэйгээр сар шинэдээ сайхан шинэлээрэй. Энэ жил цагаан сар орой болж байгаа болохоор бараг л нэмэх хэмд шинэлэх бололтой. Ийш тийшээ явахад даараад байхгүй сайхан байх нь.

Гэхдээ уламжлалт баяраараа ууж, идэхээ тааруулаад, архиа багахан хүртэж, аятай тавтай сайхан шинэлээрэй. “Алтан унжлагат” гал тахиа жилийн шинийн 1-ний өглөөнөөс ам.долларын ханш нэлээд буурах сураг дуулдсан. Тийм болохоор ам.доллараа үнэтэй байгаа дээр нь төгрөг болгохоо мартав гэж захимаар байна. “Муу нүүрт” улиран одож, “Алтан унжлага” унжиж эхэллээ. Цагийн сайхан ирэх буй за.