Ашигт малтмал, газрын тосны газар БНСУ-ын “К Petro” газрын тосны газартай хамтран “Газрын тосны бүтээгдэхүүний чанарын хяналт” сэдэвт туршлага солилцох хэлэлцүүлгийг өчигдөр Үндэсний хөгжлийн газрын хурлын танхимд зохион байгууллаа. Хэлэлцүүлэгт БОАЖЯ, ЗТХЯ, УУХҮЯ, ГЕГ, МХЕГ, Стандартчилал хэмжилзүйн газар, ОБЕГ, Монголын худалдаа аж үйлдвэрийн танхим, Газрын тосны бүтээгдэхүүн импортлогч компаниудын төлөөллүүд оролцлоо.  Түүнчлэн, БНСУ-ын талаас К Петро газрын тосны газрын орлогч дарга, төлөвлөлт хяналт шалгалт хариуцсан дарга нарын эрхэм хүндтэй хүмүүс ирж оролцсон юм. Манай улсын хувьд газрын тосны бүтээгдэхүүний хэрэгцээгээ 100 хувь импортоор хангадаг бөгөөд зөвхөн энэ оны эхний 10 сарын байдлаар л гэхэд 965 мянган тонн газрын тосны бүтээгдэхүүнийг импортолсон байна.

Нийслэлийн агаарын бо­хирд­лын 10 хувийг авто­ма­шинаас ял­гаруулж буй хорт утаа эзэлж буйг мэргэжлийн байгууллагаас тогтоосон байдаг. Тэгвэл АМГТГ агаарын бохирдлыг багасгах, хүний эрүүл мэнд, хүрээлэн буй орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах ажлын хүрээнд Улаанбаатар хот болон томоохон хотуудад ирэх оны аравдугаар сараас эхлэн евро-4 стандартаас дээш чанарын шаардлага хангасан шатахуун хэрэглэх зорилт тавин ажиллаж буй аж.

Улмаар энэ хүрээнд хууль эрхзүйн орч­ныг боловсронгуй болгох, ша­та­хууны стандартуудыг шинэч­лэн батлуулах, газрын тосны бүтээгдэхүүний чанарын хяналтын тогтолцоог сайжруулах, лабораторийн тоног төхөөрөм­жийн хүчин чадал, үйл ажиллагааг нэмэгдүүлэх, боловсон хүчнээ чадваржуулах чиглэлээр БНСУ-ын К Петро газрын тосны газартай хамтран ажиллах санамж бичиг байгуулахаар ярилцаж байгаа юм байна. Хэлэлцүүлгийн үеэр тус үйл ажиллагааг зохион байгуулж буй АМГТГ-ын Газрын тосны бүтээгдэхүүний хэлтсийн  дарга Б.Бямбацогтоос цөөн асуулт асуулаа.

Б.Бямбацогт: Мэргэжилтэн солилцох, тоног төхөөрөмж нийлүүлэх талаар ярьж тохирлоо

-“Газрын тосны бүтээг­дэ­хүү­ний чанарын хяналт” сэ­дэвт хэлэлцүүлгийг зохион бай­гуулж байна. Энэ талаар мэдээлэл өгөөч?

-Газрын тосны чанарын хяналттай холбоотойгоор К Петро буюу БНСУ-ын Газрын тосны газрын орлогч дарга, төлөвлөлт хяналт шалгалт хариуцсан дарга  нарын хүмүүс манайд улсад хүрэлцэн ирж, “Газрын тосны бүтээгдэхүүний чанарын хяналт” сэдэвт туршлага солилцох хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа. Энэ удаагийн туршлага солилцох хэлэлцүүлэг анх удаагаа мэргэжлийн болоод ТББ-ууд, ассоциаци, мэргэжлийн холбоодын төлөөлөл гэх мэт  салбарын бүхий л төлөөллийг оролцуулж байгаа гэдгээрээ өндөр ач холбогдолтой болж байна.  К Петро газрын тосны газартай манай АМГТГ-ын зүгээс хамтран ажиллах санамж бичиг байгуулах асуудлыг маргааш /өнөөдөр/ хэлэлцэнэ. Түүнчлэн газрын тосны бүтээгдэхүүний чанарын хяналтыг  сайжруулах чиглэлээр К Петрогийн зүгээс манайд туслах, харилцан мэргэжилтнээ солилцох, лабораторийн тоног төхөөрөмж нийлүүлэх талаар ч гэсэн  хэлэлцүүлгийн үеэр ярьж тохирлоо.

-Газрын тосны бүтээг­дэ­хүү­ний чанарын хяналтыг сайж­руулснаар ямар ач холбогдолтой вэ?

-Манай улсын тулгамдсан асуудлын нэг бол яах аргагүй газрын тосны бүтээгдэхүүний чанарын хяналт юм.  Манайх дотоодын хэрэгцээгээ 100 хувь импортын бүтээгдэхүүнээр хангадаг.  90 орчим хувийг нь ОХУ-аас, үлдсэн 10 хувийг нь БНХАУ, БНСУ-аас импортолж байгаа. Харин импортын энэ мэт газрын тосны бүтээгдэхүүний чанарын хяналтыг  сайжруулс­наар  стратегийн өндөр ач хол­бог­дол­той чухал алхам болох юм. Тиймээс үүнд  анхаарал хан­дуулж, бүтээгдэхүүний чанарыг сайж­руулах чиглэлээр манай хэл­тэс болоод агентлагийн зүгээс хэ­рэг­лэгчид, холбогдох байгуул­лагын төлөөлөлтэй хамтран ажиллах зорилт тавьж байна.

-Одоогоор газрын тосны бүтээгдэхүүний чанарт хэрхэн хяналт тавьж байгаа вэ. Энэ талаар манай уншигчдад товч мэдээлэл өгөхгүй юу?

-Хуучин Газрын тосны газар гэж байхад Чанарын хяналтын лаборатори баригдсан шүү дээ. Тэнд хилээр орж буй газрын тосны бүтээгдэхүүнтэй холбоотой хэрэглэгчдийн санал гомдлыг барагдуулах зорилгоор чанарын үнэлгээ хийж, баталгаажуулах ажил хийгддэг.

Мөн шаардлагатай тохиолдолд лабораторийн цүнхэн багажийг ашиглан  газар дээр нь очиж, хэрэглэгчдийн санал гомдлыг барагдуулан ажилладаг юм. Үндэсний хэмжээнд газрын тосны бүтээгдэхүүний чанарыг хэмждэг нэг л лаборатори байдаг. Лаборатори маань хамгийн сүүлийн үеийн тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон гэдгийг хэлэх хэрэгтэй болов уу.

-БНСУ-аас тоног төхөөрөмж нийлүүлэх талаар та дурьдсан. Хэзээ орж ирэх вэ?

-Ирэх арванхоёрдугаар сард тоног төхөөрөмжийг манайд нийлүүлнэ. Ерөнхийдөө гурван төрлийн тоног төхөөрөмж ирэх юм. Газрын тосны бүтээгдэхүүний чанар стандартад нийцэж буй эсэхийг тогтоох төхөөрөмжөөс гадна дизель түлшний өвөл, зуны хэмжээнд нийцэж буйг, мөн  өөр компаниас нийлүүлж буй бусад бүтээгдэхүүний чанарыг хэмжих хүчих чадалтай тоног төхөөрөмжүүд ирнэ.  Ингэснээр бүтээгдэхүүний чанарын асуудалд томоохон дэвшил гарна гэж харж байна.