• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Папиллома вирусийн эсрэг вакциныг хийж эхэллээ

Ч.БЯМБАХАЖИД

 

“Зууны мэдээ” сонин аравдугаар сарын ээлжит эрэн сурвалжлах бүтээлээрээ “Дөрвөн мянган эмэгтэйн амийг зольсон хуурамч мэдээлэл”, “Монгол Улс папиллома вирусийн вакциныг нэвтрүүлэхгүй үлдэх үү” цуврал нийтлэл, Вакцины талаар сөрөг мэдээлэл, эргэлзээнд хариулт өгөхөөр АШУҮИС-ийн Био анагаахын хүрээлэнгийн захирал, Бичил амь судлал, халдварын сэргийлэлт, хяналтын тэнхимийн эрхлэгч, доктор, дэд профессор, хүний их эмч  Ч.Баттогтохын ярилцлага зэргийг хүргэсэн. 2012 онд  анхлан эхэлж байсан умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакцинжуулалт ямар учир шалтгааны улмаас зогссон, үүний ард улс төрийн ямар нэгэн ашиг хонжоо байв уу. Вакцинжуулалт зогсоход хэн нөлөөлөв, 12 жилийн дараах үр дүн юу байв зэрэг асуудлыг хөндсөн. Тэгвэл манай нийтлэлийн дараа буюу өчигдрөөс умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакциныг орон даяар 11 настай охид, хөвгүүдэд хийж эхэллээ. Цаашид тус вакциныг товлолт вакцинд оруулахаар болжээ.

 

Хуурамч мэдээллээс болж 4000 эмэгтэй амиа алдсан

 

ДЭМБ-ын судалгаагаар Монгол Улс умайн хүзүүний хорт хавдрын нас баралтаар дэлхийд хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэж байна. Манайд умайн хүзүүний хорт хавдраар 4700 гаруй хүн оношлогдож, тэдгээрээс жилд 160 хүн нас барж, 400-500 хүн шинээр халдвар авч байна гэсэн тоог судалгаанаас харж болно. Тэгвэл бид одоогоос 12 жилийн өмнө дэлхийн бусад улс орнуудтай хамт умайн хүзүүний хорт хавдрын вакциныг хийж эхэлж байсан ч улс төр болон эмч нарын хагаралдаан, иргэдийн буруу мэдээллээс эл үйл ажиллагаа зогссон байдаг. Энэ талаар өмнөх нийтлэлдээ юу гэж бичиж байсан талаар эргэн сануулж байна.

2012 оны гуравдугаар сарын 12. Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарт нэгэн тушаал гарсан нь салбарын сайд Н.Хүрэлбаатарын гарын үсэг, тамгатай Удирдамж батлах тухай байдаг. Үүнд, умайн хүзүү, хөхний өмөнгийн илрүүлэг эргэн дуудах тогтолцооны удирдамжийг нэгдүгээр, “Хорт хавдар бүртгэх удирдамж”-ийг хоёрдугаар хавсралтаар тус тус баталсугай гэжээ. Ийнхүү Монгол Улс 12 жилийн тэртээ умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг аяныг анх эхлүүлж байв. Тодруулбал, 2012 оны дөрөвдүгээр сараас 12-15 настай охидыг вакцинжуулах ажлыг төлөвлөжээ. Ингээд 10 мянган гаруй охидод вакцин хийсэн ч, төд удалгүй эсэргүүцэлтэй тулснаар энэхүү ажил замхарч, зөвхөн сайн дураар хийлгэх хүсэлтэй хүн ХСҮТ-д хандах зохицуулалтыг хийж байв.

2012 онд вакцин хийж эхлэхтэй зэрэгцэн нийгмийн сүлжээгээр энэхүү ажлыг харлуулах, эсэргүүцэх аян хүчтэй өрнөж байсан нь тухайн үеийн хэвлэлүүдийн хуудаснаа тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг. Тодруулбал, ХСҮТ дотроосоо нэгэн эмч эсэргүүцэж байсан нь “Даффодил” эмэгтэйчүүдийн хавдрын клиникийн захирал, эмэгтэйчүүдийн хавдрын их эмч Л.Баярсайхан байв. Тэрээр тухайн үед “Мерк бол хувийн компани. Энэхүү вакциныг хийсэн улс орнуудын охид, эмэгтэйчүүдээс гаж нөлөө илэрсэн. Мөн Гардасил хийлгэсэн 71 хүн нас барсан гэж мэдээлсэн. Нас барсан хүмүүсийн 34 нь уг вакциныг хийлгэсэн. Манайх шиг эдийн засгийн хязгаарлагдмал, хүн ам цөөтэй улс дэлхийд хамгийн үнэтэй гэх энэхүү вакциныг хийж эхлэх нь эртэдсэн хэрэг. Дор хаяж 10 жилийн дараа бусад орны үр дүнг ажиглаад шийдэх асуудал. Гардасил нь дээд тал нь 4-5 жилийн түр зуурын дархлаа тогтоодог” гэж олон нийтэд зарлажээ.

Мэргэжлийн эмчийн хийсэн энэхүү мэдэгдлийн дараа эцэг эхчүүд вакцин эсэргүүцэгчдийн холбоо хүртэл байгуулж, охиддоо туршилтын вакцин хийлгэхгүй гэж хэвлэлийн хурал зарлаж байлаа. Ийнхүү хэсэг бүлэг хүмүүсийн тэмцлийн үр дүнд бүхэл бүтэн эрүүл мэндийн салбар цаашлаад Монгол Улсын хэмжээнд эхлүүлсэн томоохон ажил замхарсан байна. Гэтэл 2024 онд тайлагнаж буй ХСҮТ, Хавдрын үндэсний зөвлөлөөс хийсэн судалгааны үр дүнд Л.Баярсайхан эмчийн энэхүү мэдэгдэл няцаагдаж, дархлаажуулалтад хамрагдсан охид умайн хүзүүний хорт хавдраас бүрэн хамгаалагдсан гэдэг нь нотлогдсон.

Тодруулбал, ХСҮТ-өөс 2012 онд  папиллома вирусын вакцин хийлгэсэн охидын дунд судалгаа хийжээ. Тус судалгаагаар дархлаажуулалтад хамрагдсан охид умайн хүзүүний хорт хавдраас 92 хувь хамгаалагдсан үр дүн гарсныг “Хавдрын үндэсний зөвлөл” ТББ-ыг үүсгэн байгуулагч, Анагаах ухааны доктор Б.Цэцэгсайхан онцолсон юм. Тэрээр “Манай улсын эмэгтэйчүүдийн дунд зонхилох хоёр дахь хавдар бол умайн хүзүүний хавдар. Гэтэл дархлаажуулалтын вакциныг өнөөдрийг хүртэл хийгээгүй байна. Уг нь Монгол Улсад 2012 онд энэхүү вакциныг Мянганы сорилтын сангийн дэмжлэгтэйгээр нэвтрүүлсэн. Гэвч цөөн хэдэн хүн “Охидыг үргүй болгодог” гэсэн буруу мэдээллийг нийгэмд тарааснаар энэ хөтөлбөр зогссон. Харин хор уршгийг нь бид өнөөг хүртэл амсаж сууна. Буруу мэдээллийг тарааж, хүмүүсийг вакцинд үл итгэх байдал үүсгэсний үр дүнд манай улс умайн хүзүүний хорт хавдрын нас баралтаар дэлхийд тэргүүлж байна. Хавдрын үндэсний зөвлөлөөс 2012 онд вакцин хийлгэсэн эмэгтэйчүүдийг судлахад вакцин маш үр дүнтэй буюу хавдар үүсгэдэг папиллома вирусээс 90 хувь хамгаалсан нь тогтоогдсон. Мөн жирэмслэлтэд ямар ч нөлөө үзүүлээгүй. Бид олон орны эрдэмтэдтэй хамтарсан гурван том судалгаа хийсэн” гэжээ.

 

Умайн хүзүүний хорт хавдрыг 100 хувь даван туулсан улсын жишиг

 

Дэлхийн хэмжээнд жилд дор хаяж 250 мянган эмэгтэй умайн хүзүүний хорт хавдрын улмаас хорвоог орхидог. Эдгээрийн 90 хувь нь бага, дунд орлоготой улсуудад тохиолддог байна. Харин умайн хүзүүний хорт хавдрыг ялан дийлсэн улсуудын нэг бол Австрали юм. Тус улсад 2012 онд манайхтай адил дархлаажуулалтын аян өрнөж, умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакциныг товлолтод оруулж байв. Ийнхүү ХПВ-ийн эсрэг вакциныг амжилттай нэвтрүүлснээр таван жилийн дотор 18-24 насны эмэгтэйчүүдийн 77 хувьд умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөл буурсан. 20-24 насны эмэгтэйчүүдийн 34 хувьд хавдрын өмнөх шинж тэмдгийн илрэл нь буурсан үр дүн гарчээ. Харин энэ онд 100 хувь умайн хүзүүний хорт хавдрыг даван туулснаараа дэлхийн сайн жишиг орон болсон байна.

 

Арваннэгдүгээр сарын 28-ны өдрөөс вакцин хийж эхэллээ

 

Хүний папиллома вирусийн халдварын эсрэг вакциныг Монгол Улс 2020 оноос сайн дурын үндсэн дээр ХӨСҮТ-д хийдэг байсан бол 2023 оны аравдугаар сард дархлаажуулалтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулж заавал хийх вакцины нэг болгосон юм. Монгол Улсын Засгийн газрын 2023 оны арванхоёрдугаар сарын 27-ны өдрийн 472 дугаар тогтоолоор Дархлаажуулалтын үндэсний товлолыг шинэчлэн баталж, товлолын дагуу 11 настай охид, хөвгүүдэд хийхээр тусгаж байсан. Тус тогтоол хэрэгжиж өчигдрөөс 11 настай хүүхдүүдэд товлолт вакциныг хийж эхэллээ. Энэ талаар ХСҮТ-ийн захирал Н.Эрдэнэхүү “ Урьдчилан сэргийлэх боломжтой хавдраар дэлхийд тэргүүлж байгаа нь харамсалтай. Хүний папиллома вирусийн эсрэг вакцин нь зургаан төрлийн хавдраас урьдчилан сэргийлэх боломжтой. Мөн ганцхан хавдраас бус БЗХӨ-нөөс сэргийлдэг. Вакцинжуулалтаа нэмчихвэл бид ирээдүйд энэ өвчнөөр өвдөхгүй байх боломжтой” гэлээ.

Манай улсад орж ирж буй вакцинууд НҮБ-ын хүүхдийн сангаар дамжин орж ирдэг. Энэ удаагийн вакцин ч мөн адил дээрх сангаар дамжин орж ирж байгаа тул эргэлзэх хэрэггүй юм. Энэ тухай Монгол дахь НҮБ-ын Хүүхдийн Сангийн Суурин төлөөлөгч Эваристе Коуасси-Комлан “НҮБ-ын Хүүхдийн сан 190 гаруй гишүүн улсад үйл ажиллагаагаа явуулдаг. 145 улс Хүний папиллома вирусын эсрэг вакциныг нэвтрүүлээд байна. НҮБ-ын Хүүхдийн сан үйл ажиллагаа явуулж буй улс орнууддаа товлолын вакциныг худалдан авч, нийлүүлэх үйл ажиллагааг хариуцаж ажилладаг. Бид бусад орнуудтай адил төрлийн вакциныг Монгол Улсад нийлүүлэх үйлчилгээг үзүүлж байна. Энэ вакцинжуулалтад бүрэн хамрагдснаар хавдаргүй ирээдүй тун ойрхон байна. Мөн НҮБ-ын Хүүхдийн сан, ДЭМБ болон бусад олон улсын хамтрагч байгууллагуудтайгаа хамтраад вакцины тун тус бүрийг хамгийн өндөр шаардлагад нийцүүлэн тээвэрлэж, хадгалан, нийлүүлэлт хийсэн. Вакцинд тавигддаг хэмийн хяналтыг хадгалахад маш их анхаарсан” гэв.

Мөн энэ үеэр Умайн хүзүүний хавдрыг даван туулагч Б.Оюундарь өвчнийг даван туулсан түүхээ хуваалцсан юм. Тэрээр умайн хүзүүний хорт хавдартай гэдгээ 2019 онд мэдсэн боловч эмчилгээ маань оройтож эхэлсэн. Нийтдээ гадуур, дотуур туяа эмчилгээнд 29 удаа, химийн эмчилгээнд 40 удаа орсон. Энэ өвчний хувьд урьдчилан сэргийлж, эрт үедээ оношлогдон, эдгэрэх бүрэн боломжтой. Тиймээс шинжлэх ухаан хөгжсөн энэ цаг үед бид өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх бүрэн боломжтой хэмээн харж байна. Миний хувьд өвчнийг даван туулахад гэр бүл, ах дүүс маань тусалж дэмжиж байсан учраас маш зоригтойгоор даван туулсан” гэсэн юм.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ АРВАННЭГДҮГЭЭР САРЫН 29. БААСАН ГАРАГ. № 231 (7475)

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа
Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ
Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Папиллома вирусийн эсрэг вакциныг хийж эхэллээ

Ч.БЯМБАХАЖИД

 

“Зууны мэдээ” сонин аравдугаар сарын ээлжит эрэн сурвалжлах бүтээлээрээ “Дөрвөн мянган эмэгтэйн амийг зольсон хуурамч мэдээлэл”, “Монгол Улс папиллома вирусийн вакциныг нэвтрүүлэхгүй үлдэх үү” цуврал нийтлэл, Вакцины талаар сөрөг мэдээлэл, эргэлзээнд хариулт өгөхөөр АШУҮИС-ийн Био анагаахын хүрээлэнгийн захирал, Бичил амь судлал, халдварын сэргийлэлт, хяналтын тэнхимийн эрхлэгч, доктор, дэд профессор, хүний их эмч  Ч.Баттогтохын ярилцлага зэргийг хүргэсэн. 2012 онд  анхлан эхэлж байсан умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакцинжуулалт ямар учир шалтгааны улмаас зогссон, үүний ард улс төрийн ямар нэгэн ашиг хонжоо байв уу. Вакцинжуулалт зогсоход хэн нөлөөлөв, 12 жилийн дараах үр дүн юу байв зэрэг асуудлыг хөндсөн. Тэгвэл манай нийтлэлийн дараа буюу өчигдрөөс умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакциныг орон даяар 11 настай охид, хөвгүүдэд хийж эхэллээ. Цаашид тус вакциныг товлолт вакцинд оруулахаар болжээ.

 

Хуурамч мэдээллээс болж 4000 эмэгтэй амиа алдсан

 

ДЭМБ-ын судалгаагаар Монгол Улс умайн хүзүүний хорт хавдрын нас баралтаар дэлхийд хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэж байна. Манайд умайн хүзүүний хорт хавдраар 4700 гаруй хүн оношлогдож, тэдгээрээс жилд 160 хүн нас барж, 400-500 хүн шинээр халдвар авч байна гэсэн тоог судалгаанаас харж болно. Тэгвэл бид одоогоос 12 жилийн өмнө дэлхийн бусад улс орнуудтай хамт умайн хүзүүний хорт хавдрын вакциныг хийж эхэлж байсан ч улс төр болон эмч нарын хагаралдаан, иргэдийн буруу мэдээллээс эл үйл ажиллагаа зогссон байдаг. Энэ талаар өмнөх нийтлэлдээ юу гэж бичиж байсан талаар эргэн сануулж байна.

2012 оны гуравдугаар сарын 12. Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарт нэгэн тушаал гарсан нь салбарын сайд Н.Хүрэлбаатарын гарын үсэг, тамгатай Удирдамж батлах тухай байдаг. Үүнд, умайн хүзүү, хөхний өмөнгийн илрүүлэг эргэн дуудах тогтолцооны удирдамжийг нэгдүгээр, “Хорт хавдар бүртгэх удирдамж”-ийг хоёрдугаар хавсралтаар тус тус баталсугай гэжээ. Ийнхүү Монгол Улс 12 жилийн тэртээ умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг аяныг анх эхлүүлж байв. Тодруулбал, 2012 оны дөрөвдүгээр сараас 12-15 настай охидыг вакцинжуулах ажлыг төлөвлөжээ. Ингээд 10 мянган гаруй охидод вакцин хийсэн ч, төд удалгүй эсэргүүцэлтэй тулснаар энэхүү ажил замхарч, зөвхөн сайн дураар хийлгэх хүсэлтэй хүн ХСҮТ-д хандах зохицуулалтыг хийж байв.

2012 онд вакцин хийж эхлэхтэй зэрэгцэн нийгмийн сүлжээгээр энэхүү ажлыг харлуулах, эсэргүүцэх аян хүчтэй өрнөж байсан нь тухайн үеийн хэвлэлүүдийн хуудаснаа тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг. Тодруулбал, ХСҮТ дотроосоо нэгэн эмч эсэргүүцэж байсан нь “Даффодил” эмэгтэйчүүдийн хавдрын клиникийн захирал, эмэгтэйчүүдийн хавдрын их эмч Л.Баярсайхан байв. Тэрээр тухайн үед “Мерк бол хувийн компани. Энэхүү вакциныг хийсэн улс орнуудын охид, эмэгтэйчүүдээс гаж нөлөө илэрсэн. Мөн Гардасил хийлгэсэн 71 хүн нас барсан гэж мэдээлсэн. Нас барсан хүмүүсийн 34 нь уг вакциныг хийлгэсэн. Манайх шиг эдийн засгийн хязгаарлагдмал, хүн ам цөөтэй улс дэлхийд хамгийн үнэтэй гэх энэхүү вакциныг хийж эхлэх нь эртэдсэн хэрэг. Дор хаяж 10 жилийн дараа бусад орны үр дүнг ажиглаад шийдэх асуудал. Гардасил нь дээд тал нь 4-5 жилийн түр зуурын дархлаа тогтоодог” гэж олон нийтэд зарлажээ.

Мэргэжлийн эмчийн хийсэн энэхүү мэдэгдлийн дараа эцэг эхчүүд вакцин эсэргүүцэгчдийн холбоо хүртэл байгуулж, охиддоо туршилтын вакцин хийлгэхгүй гэж хэвлэлийн хурал зарлаж байлаа. Ийнхүү хэсэг бүлэг хүмүүсийн тэмцлийн үр дүнд бүхэл бүтэн эрүүл мэндийн салбар цаашлаад Монгол Улсын хэмжээнд эхлүүлсэн томоохон ажил замхарсан байна. Гэтэл 2024 онд тайлагнаж буй ХСҮТ, Хавдрын үндэсний зөвлөлөөс хийсэн судалгааны үр дүнд Л.Баярсайхан эмчийн энэхүү мэдэгдэл няцаагдаж, дархлаажуулалтад хамрагдсан охид умайн хүзүүний хорт хавдраас бүрэн хамгаалагдсан гэдэг нь нотлогдсон.

Тодруулбал, ХСҮТ-өөс 2012 онд  папиллома вирусын вакцин хийлгэсэн охидын дунд судалгаа хийжээ. Тус судалгаагаар дархлаажуулалтад хамрагдсан охид умайн хүзүүний хорт хавдраас 92 хувь хамгаалагдсан үр дүн гарсныг “Хавдрын үндэсний зөвлөл” ТББ-ыг үүсгэн байгуулагч, Анагаах ухааны доктор Б.Цэцэгсайхан онцолсон юм. Тэрээр “Манай улсын эмэгтэйчүүдийн дунд зонхилох хоёр дахь хавдар бол умайн хүзүүний хавдар. Гэтэл дархлаажуулалтын вакциныг өнөөдрийг хүртэл хийгээгүй байна. Уг нь Монгол Улсад 2012 онд энэхүү вакциныг Мянганы сорилтын сангийн дэмжлэгтэйгээр нэвтрүүлсэн. Гэвч цөөн хэдэн хүн “Охидыг үргүй болгодог” гэсэн буруу мэдээллийг нийгэмд тарааснаар энэ хөтөлбөр зогссон. Харин хор уршгийг нь бид өнөөг хүртэл амсаж сууна. Буруу мэдээллийг тарааж, хүмүүсийг вакцинд үл итгэх байдал үүсгэсний үр дүнд манай улс умайн хүзүүний хорт хавдрын нас баралтаар дэлхийд тэргүүлж байна. Хавдрын үндэсний зөвлөлөөс 2012 онд вакцин хийлгэсэн эмэгтэйчүүдийг судлахад вакцин маш үр дүнтэй буюу хавдар үүсгэдэг папиллома вирусээс 90 хувь хамгаалсан нь тогтоогдсон. Мөн жирэмслэлтэд ямар ч нөлөө үзүүлээгүй. Бид олон орны эрдэмтэдтэй хамтарсан гурван том судалгаа хийсэн” гэжээ.

 

Умайн хүзүүний хорт хавдрыг 100 хувь даван туулсан улсын жишиг

 

Дэлхийн хэмжээнд жилд дор хаяж 250 мянган эмэгтэй умайн хүзүүний хорт хавдрын улмаас хорвоог орхидог. Эдгээрийн 90 хувь нь бага, дунд орлоготой улсуудад тохиолддог байна. Харин умайн хүзүүний хорт хавдрыг ялан дийлсэн улсуудын нэг бол Австрали юм. Тус улсад 2012 онд манайхтай адил дархлаажуулалтын аян өрнөж, умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакциныг товлолтод оруулж байв. Ийнхүү ХПВ-ийн эсрэг вакциныг амжилттай нэвтрүүлснээр таван жилийн дотор 18-24 насны эмэгтэйчүүдийн 77 хувьд умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөл буурсан. 20-24 насны эмэгтэйчүүдийн 34 хувьд хавдрын өмнөх шинж тэмдгийн илрэл нь буурсан үр дүн гарчээ. Харин энэ онд 100 хувь умайн хүзүүний хорт хавдрыг даван туулснаараа дэлхийн сайн жишиг орон болсон байна.

 

Арваннэгдүгээр сарын 28-ны өдрөөс вакцин хийж эхэллээ

 

Хүний папиллома вирусийн халдварын эсрэг вакциныг Монгол Улс 2020 оноос сайн дурын үндсэн дээр ХӨСҮТ-д хийдэг байсан бол 2023 оны аравдугаар сард дархлаажуулалтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулж заавал хийх вакцины нэг болгосон юм. Монгол Улсын Засгийн газрын 2023 оны арванхоёрдугаар сарын 27-ны өдрийн 472 дугаар тогтоолоор Дархлаажуулалтын үндэсний товлолыг шинэчлэн баталж, товлолын дагуу 11 настай охид, хөвгүүдэд хийхээр тусгаж байсан. Тус тогтоол хэрэгжиж өчигдрөөс 11 настай хүүхдүүдэд товлолт вакциныг хийж эхэллээ. Энэ талаар ХСҮТ-ийн захирал Н.Эрдэнэхүү “ Урьдчилан сэргийлэх боломжтой хавдраар дэлхийд тэргүүлж байгаа нь харамсалтай. Хүний папиллома вирусийн эсрэг вакцин нь зургаан төрлийн хавдраас урьдчилан сэргийлэх боломжтой. Мөн ганцхан хавдраас бус БЗХӨ-нөөс сэргийлдэг. Вакцинжуулалтаа нэмчихвэл бид ирээдүйд энэ өвчнөөр өвдөхгүй байх боломжтой” гэлээ.

Манай улсад орж ирж буй вакцинууд НҮБ-ын хүүхдийн сангаар дамжин орж ирдэг. Энэ удаагийн вакцин ч мөн адил дээрх сангаар дамжин орж ирж байгаа тул эргэлзэх хэрэггүй юм. Энэ тухай Монгол дахь НҮБ-ын Хүүхдийн Сангийн Суурин төлөөлөгч Эваристе Коуасси-Комлан “НҮБ-ын Хүүхдийн сан 190 гаруй гишүүн улсад үйл ажиллагаагаа явуулдаг. 145 улс Хүний папиллома вирусын эсрэг вакциныг нэвтрүүлээд байна. НҮБ-ын Хүүхдийн сан үйл ажиллагаа явуулж буй улс орнууддаа товлолын вакциныг худалдан авч, нийлүүлэх үйл ажиллагааг хариуцаж ажилладаг. Бид бусад орнуудтай адил төрлийн вакциныг Монгол Улсад нийлүүлэх үйлчилгээг үзүүлж байна. Энэ вакцинжуулалтад бүрэн хамрагдснаар хавдаргүй ирээдүй тун ойрхон байна. Мөн НҮБ-ын Хүүхдийн сан, ДЭМБ болон бусад олон улсын хамтрагч байгууллагуудтайгаа хамтраад вакцины тун тус бүрийг хамгийн өндөр шаардлагад нийцүүлэн тээвэрлэж, хадгалан, нийлүүлэлт хийсэн. Вакцинд тавигддаг хэмийн хяналтыг хадгалахад маш их анхаарсан” гэв.

Мөн энэ үеэр Умайн хүзүүний хавдрыг даван туулагч Б.Оюундарь өвчнийг даван туулсан түүхээ хуваалцсан юм. Тэрээр умайн хүзүүний хорт хавдартай гэдгээ 2019 онд мэдсэн боловч эмчилгээ маань оройтож эхэлсэн. Нийтдээ гадуур, дотуур туяа эмчилгээнд 29 удаа, химийн эмчилгээнд 40 удаа орсон. Энэ өвчний хувьд урьдчилан сэргийлж, эрт үедээ оношлогдон, эдгэрэх бүрэн боломжтой. Тиймээс шинжлэх ухаан хөгжсөн энэ цаг үед бид өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх бүрэн боломжтой хэмээн харж байна. Миний хувьд өвчнийг даван туулахад гэр бүл, ах дүүс маань тусалж дэмжиж байсан учраас маш зоригтойгоор даван туулсан” гэсэн юм.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ АРВАННЭГДҮГЭЭР САРЫН 29. БААСАН ГАРАГ. № 231 (7475)



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Аймгуудын мэдээлэл
  • •Нийтлэл
  • •Степпе Арена
  • •Байнгын хороо
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Уул уурхай
  • •Сагсанбөмбөг
  • •Үндэсний спорт
  • •Ярилцлага
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Видео мэдээ
  • •E-Sport
  • •Ерөнхийлөгч
ХУРААХ
Чуулган: “Цүнхний” намуудын...
Гурвалжингийн гүүр орчимд том...

Папиллома вирусийн эсрэг вакциныг хийж эхэллээ

Kuzmo 2024-11-29
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Папиллома вирусийн эсрэг вакциныг хийж эхэллээ

Ч.БЯМБАХАЖИД

 

“Зууны мэдээ” сонин аравдугаар сарын ээлжит эрэн сурвалжлах бүтээлээрээ “Дөрвөн мянган эмэгтэйн амийг зольсон хуурамч мэдээлэл”, “Монгол Улс папиллома вирусийн вакциныг нэвтрүүлэхгүй үлдэх үү” цуврал нийтлэл, Вакцины талаар сөрөг мэдээлэл, эргэлзээнд хариулт өгөхөөр АШУҮИС-ийн Био анагаахын хүрээлэнгийн захирал, Бичил амь судлал, халдварын сэргийлэлт, хяналтын тэнхимийн эрхлэгч, доктор, дэд профессор, хүний их эмч  Ч.Баттогтохын ярилцлага зэргийг хүргэсэн. 2012 онд  анхлан эхэлж байсан умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакцинжуулалт ямар учир шалтгааны улмаас зогссон, үүний ард улс төрийн ямар нэгэн ашиг хонжоо байв уу. Вакцинжуулалт зогсоход хэн нөлөөлөв, 12 жилийн дараах үр дүн юу байв зэрэг асуудлыг хөндсөн. Тэгвэл манай нийтлэлийн дараа буюу өчигдрөөс умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакциныг орон даяар 11 настай охид, хөвгүүдэд хийж эхэллээ. Цаашид тус вакциныг товлолт вакцинд оруулахаар болжээ.

 

Хуурамч мэдээллээс болж 4000 эмэгтэй амиа алдсан

 

ДЭМБ-ын судалгаагаар Монгол Улс умайн хүзүүний хорт хавдрын нас баралтаар дэлхийд хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэж байна. Манайд умайн хүзүүний хорт хавдраар 4700 гаруй хүн оношлогдож, тэдгээрээс жилд 160 хүн нас барж, 400-500 хүн шинээр халдвар авч байна гэсэн тоог судалгаанаас харж болно. Тэгвэл бид одоогоос 12 жилийн өмнө дэлхийн бусад улс орнуудтай хамт умайн хүзүүний хорт хавдрын вакциныг хийж эхэлж байсан ч улс төр болон эмч нарын хагаралдаан, иргэдийн буруу мэдээллээс эл үйл ажиллагаа зогссон байдаг. Энэ талаар өмнөх нийтлэлдээ юу гэж бичиж байсан талаар эргэн сануулж байна.

2012 оны гуравдугаар сарын 12. Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарт нэгэн тушаал гарсан нь салбарын сайд Н.Хүрэлбаатарын гарын үсэг, тамгатай Удирдамж батлах тухай байдаг. Үүнд, умайн хүзүү, хөхний өмөнгийн илрүүлэг эргэн дуудах тогтолцооны удирдамжийг нэгдүгээр, “Хорт хавдар бүртгэх удирдамж”-ийг хоёрдугаар хавсралтаар тус тус баталсугай гэжээ. Ийнхүү Монгол Улс 12 жилийн тэртээ умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг аяныг анх эхлүүлж байв. Тодруулбал, 2012 оны дөрөвдүгээр сараас 12-15 настай охидыг вакцинжуулах ажлыг төлөвлөжээ. Ингээд 10 мянган гаруй охидод вакцин хийсэн ч, төд удалгүй эсэргүүцэлтэй тулснаар энэхүү ажил замхарч, зөвхөн сайн дураар хийлгэх хүсэлтэй хүн ХСҮТ-д хандах зохицуулалтыг хийж байв.

2012 онд вакцин хийж эхлэхтэй зэрэгцэн нийгмийн сүлжээгээр энэхүү ажлыг харлуулах, эсэргүүцэх аян хүчтэй өрнөж байсан нь тухайн үеийн хэвлэлүүдийн хуудаснаа тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг. Тодруулбал, ХСҮТ дотроосоо нэгэн эмч эсэргүүцэж байсан нь “Даффодил” эмэгтэйчүүдийн хавдрын клиникийн захирал, эмэгтэйчүүдийн хавдрын их эмч Л.Баярсайхан байв. Тэрээр тухайн үед “Мерк бол хувийн компани. Энэхүү вакциныг хийсэн улс орнуудын охид, эмэгтэйчүүдээс гаж нөлөө илэрсэн. Мөн Гардасил хийлгэсэн 71 хүн нас барсан гэж мэдээлсэн. Нас барсан хүмүүсийн 34 нь уг вакциныг хийлгэсэн. Манайх шиг эдийн засгийн хязгаарлагдмал, хүн ам цөөтэй улс дэлхийд хамгийн үнэтэй гэх энэхүү вакциныг хийж эхлэх нь эртэдсэн хэрэг. Дор хаяж 10 жилийн дараа бусад орны үр дүнг ажиглаад шийдэх асуудал. Гардасил нь дээд тал нь 4-5 жилийн түр зуурын дархлаа тогтоодог” гэж олон нийтэд зарлажээ.

Мэргэжлийн эмчийн хийсэн энэхүү мэдэгдлийн дараа эцэг эхчүүд вакцин эсэргүүцэгчдийн холбоо хүртэл байгуулж, охиддоо туршилтын вакцин хийлгэхгүй гэж хэвлэлийн хурал зарлаж байлаа. Ийнхүү хэсэг бүлэг хүмүүсийн тэмцлийн үр дүнд бүхэл бүтэн эрүүл мэндийн салбар цаашлаад Монгол Улсын хэмжээнд эхлүүлсэн томоохон ажил замхарсан байна. Гэтэл 2024 онд тайлагнаж буй ХСҮТ, Хавдрын үндэсний зөвлөлөөс хийсэн судалгааны үр дүнд Л.Баярсайхан эмчийн энэхүү мэдэгдэл няцаагдаж, дархлаажуулалтад хамрагдсан охид умайн хүзүүний хорт хавдраас бүрэн хамгаалагдсан гэдэг нь нотлогдсон.

Тодруулбал, ХСҮТ-өөс 2012 онд  папиллома вирусын вакцин хийлгэсэн охидын дунд судалгаа хийжээ. Тус судалгаагаар дархлаажуулалтад хамрагдсан охид умайн хүзүүний хорт хавдраас 92 хувь хамгаалагдсан үр дүн гарсныг “Хавдрын үндэсний зөвлөл” ТББ-ыг үүсгэн байгуулагч, Анагаах ухааны доктор Б.Цэцэгсайхан онцолсон юм. Тэрээр “Манай улсын эмэгтэйчүүдийн дунд зонхилох хоёр дахь хавдар бол умайн хүзүүний хавдар. Гэтэл дархлаажуулалтын вакциныг өнөөдрийг хүртэл хийгээгүй байна. Уг нь Монгол Улсад 2012 онд энэхүү вакциныг Мянганы сорилтын сангийн дэмжлэгтэйгээр нэвтрүүлсэн. Гэвч цөөн хэдэн хүн “Охидыг үргүй болгодог” гэсэн буруу мэдээллийг нийгэмд тарааснаар энэ хөтөлбөр зогссон. Харин хор уршгийг нь бид өнөөг хүртэл амсаж сууна. Буруу мэдээллийг тарааж, хүмүүсийг вакцинд үл итгэх байдал үүсгэсний үр дүнд манай улс умайн хүзүүний хорт хавдрын нас баралтаар дэлхийд тэргүүлж байна. Хавдрын үндэсний зөвлөлөөс 2012 онд вакцин хийлгэсэн эмэгтэйчүүдийг судлахад вакцин маш үр дүнтэй буюу хавдар үүсгэдэг папиллома вирусээс 90 хувь хамгаалсан нь тогтоогдсон. Мөн жирэмслэлтэд ямар ч нөлөө үзүүлээгүй. Бид олон орны эрдэмтэдтэй хамтарсан гурван том судалгаа хийсэн” гэжээ.

 

Умайн хүзүүний хорт хавдрыг 100 хувь даван туулсан улсын жишиг

 

Дэлхийн хэмжээнд жилд дор хаяж 250 мянган эмэгтэй умайн хүзүүний хорт хавдрын улмаас хорвоог орхидог. Эдгээрийн 90 хувь нь бага, дунд орлоготой улсуудад тохиолддог байна. Харин умайн хүзүүний хорт хавдрыг ялан дийлсэн улсуудын нэг бол Австрали юм. Тус улсад 2012 онд манайхтай адил дархлаажуулалтын аян өрнөж, умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакциныг товлолтод оруулж байв. Ийнхүү ХПВ-ийн эсрэг вакциныг амжилттай нэвтрүүлснээр таван жилийн дотор 18-24 насны эмэгтэйчүүдийн 77 хувьд умайн хүзүүний хорт хавдрын өвчлөл буурсан. 20-24 насны эмэгтэйчүүдийн 34 хувьд хавдрын өмнөх шинж тэмдгийн илрэл нь буурсан үр дүн гарчээ. Харин энэ онд 100 хувь умайн хүзүүний хорт хавдрыг даван туулснаараа дэлхийн сайн жишиг орон болсон байна.

 

Арваннэгдүгээр сарын 28-ны өдрөөс вакцин хийж эхэллээ

 

Хүний папиллома вирусийн халдварын эсрэг вакциныг Монгол Улс 2020 оноос сайн дурын үндсэн дээр ХӨСҮТ-д хийдэг байсан бол 2023 оны аравдугаар сард дархлаажуулалтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулж заавал хийх вакцины нэг болгосон юм. Монгол Улсын Засгийн газрын 2023 оны арванхоёрдугаар сарын 27-ны өдрийн 472 дугаар тогтоолоор Дархлаажуулалтын үндэсний товлолыг шинэчлэн баталж, товлолын дагуу 11 настай охид, хөвгүүдэд хийхээр тусгаж байсан. Тус тогтоол хэрэгжиж өчигдрөөс 11 настай хүүхдүүдэд товлолт вакциныг хийж эхэллээ. Энэ талаар ХСҮТ-ийн захирал Н.Эрдэнэхүү “ Урьдчилан сэргийлэх боломжтой хавдраар дэлхийд тэргүүлж байгаа нь харамсалтай. Хүний папиллома вирусийн эсрэг вакцин нь зургаан төрлийн хавдраас урьдчилан сэргийлэх боломжтой. Мөн ганцхан хавдраас бус БЗХӨ-нөөс сэргийлдэг. Вакцинжуулалтаа нэмчихвэл бид ирээдүйд энэ өвчнөөр өвдөхгүй байх боломжтой” гэлээ.

Манай улсад орж ирж буй вакцинууд НҮБ-ын хүүхдийн сангаар дамжин орж ирдэг. Энэ удаагийн вакцин ч мөн адил дээрх сангаар дамжин орж ирж байгаа тул эргэлзэх хэрэггүй юм. Энэ тухай Монгол дахь НҮБ-ын Хүүхдийн Сангийн Суурин төлөөлөгч Эваристе Коуасси-Комлан “НҮБ-ын Хүүхдийн сан 190 гаруй гишүүн улсад үйл ажиллагаагаа явуулдаг. 145 улс Хүний папиллома вирусын эсрэг вакциныг нэвтрүүлээд байна. НҮБ-ын Хүүхдийн сан үйл ажиллагаа явуулж буй улс орнууддаа товлолын вакциныг худалдан авч, нийлүүлэх үйл ажиллагааг хариуцаж ажилладаг. Бид бусад орнуудтай адил төрлийн вакциныг Монгол Улсад нийлүүлэх үйлчилгээг үзүүлж байна. Энэ вакцинжуулалтад бүрэн хамрагдснаар хавдаргүй ирээдүй тун ойрхон байна. Мөн НҮБ-ын Хүүхдийн сан, ДЭМБ болон бусад олон улсын хамтрагч байгууллагуудтайгаа хамтраад вакцины тун тус бүрийг хамгийн өндөр шаардлагад нийцүүлэн тээвэрлэж, хадгалан, нийлүүлэлт хийсэн. Вакцинд тавигддаг хэмийн хяналтыг хадгалахад маш их анхаарсан” гэв.

Мөн энэ үеэр Умайн хүзүүний хавдрыг даван туулагч Б.Оюундарь өвчнийг даван туулсан түүхээ хуваалцсан юм. Тэрээр умайн хүзүүний хорт хавдартай гэдгээ 2019 онд мэдсэн боловч эмчилгээ маань оройтож эхэлсэн. Нийтдээ гадуур, дотуур туяа эмчилгээнд 29 удаа, химийн эмчилгээнд 40 удаа орсон. Энэ өвчний хувьд урьдчилан сэргийлж, эрт үедээ оношлогдон, эдгэрэх бүрэн боломжтой. Тиймээс шинжлэх ухаан хөгжсөн энэ цаг үед бид өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх бүрэн боломжтой хэмээн харж байна. Миний хувьд өвчнийг даван туулахад гэр бүл, ах дүүс маань тусалж дэмжиж байсан учраас маш зоригтойгоор даван туулсан” гэсэн юм.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ АРВАННЭГДҮГЭЭР САРЫН 29. БААСАН ГАРАГ. № 231 (7475)

ФОТО:

Сэдвүүд : #Нийтлэл   #Эрүүл мэнд  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа
Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ
Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
6 цагийн өмнө өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

6 цагийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

6 цагийн өмнө өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

6 цагийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

7 цагийн өмнө өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

7 цагийн өмнө өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

7 цагийн өмнө өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

7 цагийн өмнө өмнө

Цас орно, өдөртөө 5-7 хэм хүйтэн байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2 өдрийн өмнө өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2 өдрийн өмнө өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2 өдрийн өмнө өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2 өдрийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-13 өмнө

Инженерийн хангамжийн байгууллагуудын өвөлжилтийн бэлтгэл, бэлэн байдлыг шалгалаа

2026-11-13 өмнө

"Химийн масс олимпиад"-д Орхон аймгийн ЕБС-ийн 2055 сурагч хамрагджээ

2026-11-13 өмнө

Төрийн өмчит компаниудын ногдол ашгийг иргэдэд хүртээх бодлого үр дүнгээ өгч эхэлж байна

2026-11-13 өмнө

Н.Учрал: Говийн усны асуудлыг нэн тэргүүнд тавина

2026-11-13 өмнө

Л.Оюун-Эрдэнэ: Манай могой Б.Энхбаяр “Бодь-110” гэхээр л хачин их цочдог хүн дээ

2026-11-13 өмнө

З.Мэндсайхан: “Рио Тинто” групп ногдол ашгийг гурван үе шаттайгаар төвлөрүүлэхээ илэрхийлсэн

2026-11-13 өмнө

Үс засуулбал бие эрхтний хүч сайжирна

2026-11-13 өмнө

Их цас орно, өдөртөө 1-3 хэм дулаан байна

2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тоглогчдын бичлэг (2026-27)

2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тохолтын бичлэг (2026-27)

2026-11-12 өмнө

Хөөрөг 20, даалин 10 гэх мэтийн хохирогч иргэд тогтоогдоогүй байна

2026-11-12 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 64 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-12 өмнө

Хүүхдийн биед тохирсон ширээ, сандлын хөрөнгө оруулалтыг ирэх оны төсөвт тусгая

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-09 өмнө

С.Амарсайхан: Иргэдээ даапаалж, төрийн тэргүүнээрээ даажигнасан засгийн газар

2026-11-11 өмнө

“Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одонг Шинжлэх ухааны академид хүртээлээ

2026-11-09 өмнө

"The Mongolz" баг "IEM Beijing 2026" тэмцээний 2-р байрт орлоо

2026-11-11 өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шарагчин үхэр өдөр

2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тоглогчдын бичлэг (2026-27)

2026-11-10 өмнө

Шинэ гарди М.Лхагвагэрэл “Чингис хаан” цом гардлаа

2026-11-09 өмнө

“Сайншанд” агаарын навигацийн төвийг ашиглалтад оруулахыг үүрэг болголоо

2026-11-11 өмнө

Өдөртөө 7-9 хэм дулаан байна

2026-11-09 өмнө

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх үүрэг өгч, Ерөнхий сайд орон нутагт ажиллав

2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тохолтын бичлэг (2026-27)

2026-11-09 өмнө

Л.Оюун-Эрдэнийн үед АТГ-ын мөрдөгчийн магадгүй “хууль зөрчин” гаргуулсан татварын байцаагчдын дүгнэлт бусдыг яллах баримт болжээ

2026-11-09 өмнө

“Ерөнхий сайдаас шууд асуу” уулзалт дорноговийн сайншанд суманд боллоо

2026-11-11 өмнө

“Оюу толгой” ХХК 2027 оноос ногдол ашиг олгоно гэдгээ захидлаар мэдэгдлээ

2026-11-10 өмнө

Монголын бахархлаар халхавч хийсэн 1XBET

2026-11-13 өмнө

Төрийн өмчит компаниудын ногдол ашгийг иргэдэд хүртээх бодлого үр дүнгээ өгч эхэлж байна

2026-11-13 өмнө

Н.Учрал: Говийн усны асуудлыг нэн тэргүүнд тавина

2026-11-09 өмнө

Хоёр хар мэнгэтэй улаагчин гахай өдөр

2026-11-12 өмнө

Н.Учрал: Оюу Толгойн ногдол ашгийг иргэдийн дансанд шилжүүлэх эсэх асуудал дээр Засгийн газар хуулиа л барина

2026-11-12 өмнө

Их Засаг ба Хууль засаглахуй: “Их Засаг” бол ганц бичиг баримт биш, Үндсэн хуулийн цогц юм

2026-11-09 өмнө

“Монгол бахархлын өдөр”-ийг хэрхэн тэмдэглэх вэ?

2026-11-10 өмнө

Нийслэл хотын албан татварыг 50 хувиар бууруулах тогтоолын төслийг баталлаа

2026-11-09 өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 2-4 хэм дулаан байна

2026-11-10 өмнө

С.Бямбацогт: Төрийн хүч эрх мэдэлд бус, ард түмнийхээ итгэлд оршдог

2026-11-10 өмнө

С.Нарангэрэл: Чингис хааны Их Засгийн амин сүнс нь ёс суртахуун гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн

2026-11-12 өмнө

Хүүхдийн биед тохирсон ширээ, сандлын хөрөнгө оруулалтыг ирэх оны төсөвт тусгая

2026-11-12 өмнө

Монгол Улс дэлхийн дижитал ба хиймэл оюуны өрсөлдөх чадварын үнэлгээгээр 70 орноос 67-рт эрэмбэлэгдлээ

2026-11-12 өмнө

Химийн иж бүрэн кабинет байгуулж хүлээлгэн өглөө

2 өдрийн өмнө өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-13 өмнө

Инженерийн хангамжийн байгууллагуудын өвөлжилтийн бэлтгэл, бэлэн байдлыг шалгалаа

2026-11-11 өмнө

“Шинэ цагийн малчин" аяныг үндэсний хэмжээнд өрнүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөг баталлаа

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.