Энэ жил эрт цас орж, үүнээ дагаад эрс хүйтэрлээ. Нийт нутгаар цас өдөр бүрий нэмэн нэмэн орсоор нийт нутагт цасан бүрхүүл тогтож зудын нөхцөл байдал нүүрлэлээ. Засгийн газрын 286 дугаар тогтоолын дагуу хөдөө орон нутаг, аймаг сумдын өвөлжилт, цас зудын байдалд үнэлгээ хийх үзэхэд 11 аймгийн 30 сум цагаан зудтай буюу цасан бүрхүүл тогтсон, 12 аймгийн 48 сум зудархуу нөхцөл байдалтай байна гэсэн үнэлгээ гарчээ. 

Ялангуяа өнгөрсөн зун намар гантай, гандуу байсан говийн болон баруун бүс нутаг, цас ихээр орсон төв, зүүн бүсийн аймгуудад зудын эрсдэл өндөр байна гэж Улсын онцгой комиссоос арванхоёрдугаар сарын 6-нд болсон Засгийн газрын ээлжит хуралдаанд танилцуулаад байна. Гэтэл үүнээс хойш долоо  хоног өнгөрөхөд цас нэмэн орж, зарим нутгаар шууран хүйтний эрч улам чангарлаа. Долоо хоногийн өмнө гаргасан үнэлгээгээр зудтай, зудархуу гэсэн аймаг сумдын тоо нэмэгдсээр л  байгаа. 

Үүнтэй зэрэгцээд улс даяар бензин шатахуун тасалдаж сум орон нутгийн удирдлагаас малчдаа эргэж тойрох, мал тооллогын ажлаа явууулах, малчид нь ус түлшээ дөхүүлэхээс эхлээд малынхаа хойноос явах шатахуунгүй болж байдал улам хүндэрч байна. 

Харин манай эрх баригчид нүүрсний сонсголд нэр нь дурдагдчих вий хэмээн  хулчиганан, хамгийн гол гэрчийг нь энэ сонсголд битгий ирүүл хэмээн шүүхэд үүрэг өгчихөөд, өөрсдөө улс орон ард түмнийхээ төлөө чөмгөө дундартал ажиллаж байгаагаа илтгэх гэж  элдэв сайхныг ярин, энд тэндэхийн шинэ жилийн тансаг тансаг үдэшлэг хэсэн, нэг нэгнээ “Төрийн хатан эх”, “шилдгийн шилдэг” гэсэн алдар цолоор өргөмжлөн, бэлэг сэлт дамжуулан явна. Зарим нь ард түмнийхээ адил нийтийн тээврээр, явган явдгаа харуулах гэж зуны ботинк, гоёлын хувцастай гудманд гарч сюрприз харуулав.

Чухамдаа Монгол Улсын эдийн засгийн тулгуур, үндэс болсон мал сүргээ эрсдэл багатайгаар энэ хатуу өвлийг яаж  давуулж онд оруулах талаар бодож байгаа хүн энэ УИХ-д л лав алга. Яахав Статистикийн хороо, бүх шатны нэгжүүд нь жил жилд хийдэг уламжлалт ажил мал, тэжээвэр амьтдынхаа тооллогыг хийж л байна. 

Эрхбиш Ус цаг уур орчны шинжилгээний газраас өглөө бүрий цаг агаарын мэдээ өгөөд байдаг юм болохоор ХХААХҮЯ нь монголчуудын ёжлон хэлдгээр “өгөх авах нь ч яамай санаа зовж байг” гэдэг шиг үүнийгээ Засгийн газарт дамжуулдаг л биз. Даанч тэд нь тоож байгаа ч юм алга. 

УИХ-ын гишүүд, өнөө тойрог хэмээн зун намраар давхин очиж ууц таллан, дайлуулж цайлуулдаг гишүүд ч ичээндээ ороод таг чиг. Одоо тэдний хувьд хөхөө өвлийн хүйтнээр “тойрогтоо” очиж хөлдсөнөөс энүүхэн зуур албан байгууллагын шинэ жилийн үдэшлэг хэссэн шиг, ирэх хавар болох сонгуулийг яаж өөрсөддөө ашигтай байдлаар эргүүлэх вэ гэж л тархиа гашилган явж байгаа. 

Найман жил төр барьж, ард түмний хамаг л мөнгө хөрөнгө, боломжийг хулгайлсан МАН-ынхан сонгуулийг яаж будлиантуулж, ахин хэдэн жил хулгай хийх вэ хэмээн тархиа гашилгаж МАН-ын бүлгээрээ энэ талаар ярьж сууна. УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн “сонгуульд нөлөөлдөг нөлөөллүүдийг байхгүй болгох хэрэгтэй. Тухайлбал, нутаг ус, мөнгөний хүчин зүйл гэх мэт. Ийм том тойрог хэрэгтэй байна гэдэг үүднээс сонгуулийн бүсчилсэн тойрог болгох асуудлыг судалж, бусад намуудтай зөвшилцөж, саналыг нь авсны үндсэн дээр шийдэх нь зүйтэй. Энэ чиглэлийг намын болон УИХ-ын удирдлагуудад өглөө” хэмээн мэдээлж байна. Тэгэхээр монголын төрийн эрх барих дээд байгууллага парламент бол цаг үеийн нөхцөл байдал, цас зудны тухайд сэтгэл зовж байгаа хүн байхгүй гэж болох нь. 

Уг нь энэ улс оронд Ерөнхийлөгч гээд бас нэг хүн баймаар. Тэр нь гадаад орноор хэсүүчлэн зугаалж, зарим нэгний шоглон хэлснээр “үүргэвчтэй аялагч” болчихоод, энэ хулгай зэлгий, цаг үеийн ажилд анхаарал хандуулж байгаа юм огтоос үгүй. Алив нэгэн хэрэг, хулгай зэлгийн талаар нарийн ухаж төнхөөд эхэлбэл өөрийн нь нэр гараад ирнэ гэж айдаг байж ч болох. 

Юутай ч  өвлийн сар дөнгөж гараад, өвөл дундаа ч ороогүй байхад нийт нутгаар цасан бүрхүүл тогтоод, мал бэлчих газаргүй болж өвөлжилт хүндрэх тийшээ хандлаа. 

Эх сурвалж: Монголын мэдээ сонин

2023 оны арванхоёрдугаар сарын 14. Пүрэв. №184 (5912)