• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Тамхины хуулиар УИХ-ыг талцуулаад байгаагийн ард тамхины компаниуд бий

УИХ-ын 2026 оны хаврын чуулган энэ долоо хоногт хаалтаа хийнэ. Тэр хүртэл хэдэн том хууль, асуудлыг шийдвэрлэнэ. Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай зэрэг олон чухал хуулийн төслөөс хамгийн ихээр хэл ам дагуулж байгаа нь Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах төсөл болоод байна. Уг нь үүнийг “эх оронч” маягаар хэлэлцэд шийдчихээр хууль байгаа юм. Гэтэл тэгсэнгүй. Түүгээр үл барам УИХ-ын хэдэн гишүүн хоёр тал болоод нэгийгээ үзэж, нэхийгээ уралцаж байна. Тэгэхдээ маш идэвхтэй хандацгааж байна. Бод доо, уг төслийг байнгын хороо, чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэхэд гишүүдийн оролцоо бараг 100 хувь байгаа нь анхаарал татна. Мэдээж, УИХ-ын бүх гишүүн ямар ч хуулийн төсөлд ийм өндөр оролцоотой байх учиртай. Гэвч, тэд хэн нэгэн албан тушаалтныг томилох, огцруулахаас бусдаар ямар ч хуульд Тамхины хяналтын хуульд ингэж хандаж байсан нь үгүй юм.

Анх 205 оны сүүлээр О.Номинчимэг нарын 78 гишүүний гарын үсэгтэй Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл УИХ-ын босгыг давж орж ирсэн. Тухайн үед О.Номинчимэг төслийнхөө талаар “Хуулийн төслөөр электрон тамхи, уламжлалт янжуурыг ялгалгүйгээр хуулийн ижил зохицуулалтад оруулахыг эрмэлзэж, онцгой албан татварыг 2026-2030 онд үе шаттай нэмэгдүүлэхээр тусгасан. Мөн тамхинаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг санхүүжүүлэх эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх, үнэр, амтыг хориглох, ил тавьж худалдаалахыг хязгаарлах, гудамж талбайд алхангаа ил татахыг хориглох зэрэг зохицуулалтыг тусгасан” гэж танилцуулж байв.

Уг төслийг хоёр долоо хоногийн өмнөөс “71 гишүүний өргөн мэдүүлснээр” хэмээгээд УИХ-аар хэлэлцэж эхэллээ. Долоон гишүүн Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай уг төслөөс нэрээ татжээ.

Төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэсэн ажлын хэсгээс “Электрон тамхи, халаадаг тамхи, усан тамхи болон никотин агуулсан шинэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг тамхин бүтээгдэхүүний ангилалд хамруулж хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг хангасан. Мөн тамхин бүтээгдэхүүнд ноогдох никотины хувь хэмжээ болон зурагт анхааруулгын стандартыг техник зохицуулалтад нийцүүлж, түүнийг баримтлахаар тусгасан. Тамхи татах зөвшөөрөгдсөн цэгийн зохицуулалтыг тамхины төрөлд хамааруулан хооронд нь тусгаарлахаар, тамхины хяналтыг хэрэгжүүлэх хүрээнд ЭМЯ-ны чиг үүрэгт тамхины хамаарлаас гарах эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний чанар, хүртээмж, үр нөлөөнд хяналт шинжилгээ, үнэлгээ хийх, хүн амд чиглэсэн сургалт, сурталчилгаа, эрүүл мэндийн боловсролын үйл ажиллагааг зохион байгуулах үүргүүдийг нэмж оногдуулсан. Хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн Онцгой албан татварын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлд цахилгаан халаадаг тамхийг янжуур тамхитай адилтган нэг төрөлд оруулж татвар ноогдуулахаар байсныг тусад нь ангилсан.

Мөн аманд уусах, зажлах зориулалттай тамхин бүтээгдэхүүнд жижиглэнгийн үнийн хамгийн багадаа 75 хувиар онцгой албан татвар ноогдуулах ДЭМБ-ын зөвлөмжийн дагуу таван жилийн хугацаанд үе шаттайгаар нэмэгдүүлж 60 хувьд хүргэхээр тусгасан. Никотин агуулаагүй тамхи татах төхөөрөмж, түүний эд ангид онцгой албан татвар ноогдуулах үндэслэлгүй гэж ажлын хэсэг үзлээ. Мөн хуулийн төслүүдтэй хамт өргөн мэдүүлсэн “Импортын гаалийн татварын хувь хэмжээг тогтоох тухай” УИХ-ын тогтоолын төслийн бүрэлдэхүүний нэр томьёог нийцүүлж, үндэсний ангиллын кодыг шинэчлэн, гаалийн татварын хувь хэмжээг хууль санаачлагчийн өргөн мэдүүлснээр хэвээр үлдээлээ” гэж танилцуулсан.

Гэвч УИХ энэ хуулийн төсөл дээр үндсэндээ хоёр тал болж сүрхий маргалдаж “мэтгэлцэж” байна. Нэг хэсэг нь санаачлагч О.Номинчимэг нарын яриад байгаачлан “Электрон тамхи, халаадаг тамхи, усан тамхи болон никотин агуулсан шинэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг тамхин бүтээгдэхүүний ангилалд хамруулж хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг хангах нь зөв, мөн онцгой албан татварын хэмжээ өндөр байх ёстой” гэсэн. Хуулийн төслийн ерөнхий агуулга нь энэ. Төсөл дээх тооцоогоор зөвхөн тамхины үнэ 2026 онд 12-17 хувь, 2027 онд 30-40 хувь, 2028 онд 20-30 хувь, 2029 онд 15-22 хувь, 2030 онд 15-18 хувь нэмэгдэхээр байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, 2025 онд импортын янжуур тамхины дундаж үнэ 3742 төгрөг байсан.

Энэ 2026 онд 4366 төгрөг болж, улмаар 2027 онд 7082 төгрөг, 2028 онд 9815 төгрөг, 2029 онд 12567 төгрөг, 2030 онд 15339 төгрөг болох тооцоог гаргажээ. Түүнчлэн электрон тамхи болон түүнтэй төстэй цахилгаанаар ажиллаж ууршуулж татах хэрэгсэл нь цахилгаан барааны бүлэгт ангилагдан, 8543.40.00 гэсэн кодтой гаалийн бүрдүүлэлтээр орж ирдэг. Гаалийнхан өөрсдөө ч “Электрон тамхи, халаадаг тамхи зэрэг нь электрон барааны бүлэгт ангилагддаг. Үүнээс гадна Тамхины хяналтын тухай хууль үйлчилдэггүй учраас онцгой албан татвар ногдуулдаггүй, тусгай зөвшөөрөл шаарддаггүй” гэж мэдэгдсэн.

Харин нөгөө хэсэг нь “Эхэндээ хүүхдүүдийг тамхинаас хамгаалах зорилгыг ухуулан сурталчилж байсан ч тамхины татварын тухай хууль болж хувирсан. Одоо бүхэлдээ тамхины хорионы тухай хууль болох гэж байна. Тамхины онцгой албан татварыг 2030 гэхэд хайрцаг тамхинд 10 мянган төгрөгийн онцгой албан татвар тогтоох саналыг тусгасан. Хэт өндөр татвар, хатуу зохицуулалт нь хууль бус худалдаа нэмэгдэх эрсдэлтэй. Мөн электрон тамхи нь зарим тохиолдолд янжуур тамхинаас гарахад тусалдаг” гээд байгаа юм. Үүнээс гадна хэлэлцүүлгийн дундуур нэр бүхий гишүүн тамхины үнэр, амт, гааг хориглох санал гаргаж, УИХ түүнийг нь дэмжсэнээр хэрүүлийн хүрээг улам томруулаад байна. Түүнчлэн төслийг санаачлагч О.Номинчимэгийг албан өрөөнд нь “Чамайг хэн ч биш болгоно, хэрвээ тамхийг өндөр татвартай болговол хар зах зээл үүсгэнэ” гэж дарамталсан гэх шуугиан ч гарав. Мөн О.Номинчимэг өөрөө “Хэлэлцүүлэгт орчихвол тамхины компаниудад ашиггүй учраас аль болох гацааж, хэлэлцүүлэхгүй байх сонирхолтой байна” гэж мэдэгдлээ. Зарим гишүүн хэвлэлийн камерын өмнө “Энэ бол тамхи биш” гээд электрон тамхи татаж үзүүлэх зэргээр энэ хуулийн төслийг тойрсон элдэв хэрүүл маргаан татраагүй хэвээр байна. Ер нь бол Тамхины хяналтын тухай хуулийн өөрчлөлтийг тэг дундуур нь хийчих боломжтой. Тодруулбал, хууль санаачлагчдын “Электрон тамхи, халаадаг тамхи, усан тамхийг тамхин бүтээгдэхүүний ангилалд хамруулна” гэдэг зөв, гэхдээ онцгой албан татварыг хэт өндрөөр тогтоох нь эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөлтэй уялдуулахад цаг үеэ олоогүй шийдэл юм. Тиймээс уг төслийг эсэргүүцэгчдийн “Онцгой албан татварыг хэт өндөр болговол хар зах зээл бий болно” гэдэг үнэний ортой.

Харин “Электрон тамхи нь янжуур тамхинаас гаргадаг учир тамхин бүтээгдэхүүнд хамаарахгүй гэдэг нь худлаа” гэдгийг судалгаанууд тогтоожээ. Гэхдээ энд нэг л зүйл маш ойлгомжтой байгаа юм. Тамхины хяналтын хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр УИХ-ыг талцуулаад байгаагийн ард тамхины компаниуд л байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ЗУРГААДУГААР САРЫН 30. МЯГМАР ГАРАГ. № 123 (7865)

 

Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.

Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.

Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Монголын бахархлаар халхавч хийсэн 1XBET
Л.Оюун-Эрдэнийн үед АТГ-ын мөрдөгчийн магадгүй “хууль зөрчин” гаргуулсан татварын байцаагчдын дүгнэлт бусдыг яллах баримт болжээ
“Монгол бахархлын өдөр”-ийг хэрхэн тэмдэглэх вэ?
Сэтгүүл зүйн салбар: Чиг хандлага, гарц, шийдэл



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Тамхины хуулиар УИХ-ыг талцуулаад байгаагийн ард тамхины компаниуд бий

УИХ-ын 2026 оны хаврын чуулган энэ долоо хоногт хаалтаа хийнэ. Тэр хүртэл хэдэн том хууль, асуудлыг шийдвэрлэнэ. Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай зэрэг олон чухал хуулийн төслөөс хамгийн ихээр хэл ам дагуулж байгаа нь Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах төсөл болоод байна. Уг нь үүнийг “эх оронч” маягаар хэлэлцэд шийдчихээр хууль байгаа юм. Гэтэл тэгсэнгүй. Түүгээр үл барам УИХ-ын хэдэн гишүүн хоёр тал болоод нэгийгээ үзэж, нэхийгээ уралцаж байна. Тэгэхдээ маш идэвхтэй хандацгааж байна. Бод доо, уг төслийг байнгын хороо, чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэхэд гишүүдийн оролцоо бараг 100 хувь байгаа нь анхаарал татна. Мэдээж, УИХ-ын бүх гишүүн ямар ч хуулийн төсөлд ийм өндөр оролцоотой байх учиртай. Гэвч, тэд хэн нэгэн албан тушаалтныг томилох, огцруулахаас бусдаар ямар ч хуульд Тамхины хяналтын хуульд ингэж хандаж байсан нь үгүй юм.

Анх 205 оны сүүлээр О.Номинчимэг нарын 78 гишүүний гарын үсэгтэй Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл УИХ-ын босгыг давж орж ирсэн. Тухайн үед О.Номинчимэг төслийнхөө талаар “Хуулийн төслөөр электрон тамхи, уламжлалт янжуурыг ялгалгүйгээр хуулийн ижил зохицуулалтад оруулахыг эрмэлзэж, онцгой албан татварыг 2026-2030 онд үе шаттай нэмэгдүүлэхээр тусгасан. Мөн тамхинаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг санхүүжүүлэх эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх, үнэр, амтыг хориглох, ил тавьж худалдаалахыг хязгаарлах, гудамж талбайд алхангаа ил татахыг хориглох зэрэг зохицуулалтыг тусгасан” гэж танилцуулж байв.

Уг төслийг хоёр долоо хоногийн өмнөөс “71 гишүүний өргөн мэдүүлснээр” хэмээгээд УИХ-аар хэлэлцэж эхэллээ. Долоон гишүүн Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай уг төслөөс нэрээ татжээ.

Төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэсэн ажлын хэсгээс “Электрон тамхи, халаадаг тамхи, усан тамхи болон никотин агуулсан шинэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг тамхин бүтээгдэхүүний ангилалд хамруулж хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг хангасан. Мөн тамхин бүтээгдэхүүнд ноогдох никотины хувь хэмжээ болон зурагт анхааруулгын стандартыг техник зохицуулалтад нийцүүлж, түүнийг баримтлахаар тусгасан. Тамхи татах зөвшөөрөгдсөн цэгийн зохицуулалтыг тамхины төрөлд хамааруулан хооронд нь тусгаарлахаар, тамхины хяналтыг хэрэгжүүлэх хүрээнд ЭМЯ-ны чиг үүрэгт тамхины хамаарлаас гарах эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний чанар, хүртээмж, үр нөлөөнд хяналт шинжилгээ, үнэлгээ хийх, хүн амд чиглэсэн сургалт, сурталчилгаа, эрүүл мэндийн боловсролын үйл ажиллагааг зохион байгуулах үүргүүдийг нэмж оногдуулсан. Хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн Онцгой албан татварын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлд цахилгаан халаадаг тамхийг янжуур тамхитай адилтган нэг төрөлд оруулж татвар ноогдуулахаар байсныг тусад нь ангилсан.

Мөн аманд уусах, зажлах зориулалттай тамхин бүтээгдэхүүнд жижиглэнгийн үнийн хамгийн багадаа 75 хувиар онцгой албан татвар ноогдуулах ДЭМБ-ын зөвлөмжийн дагуу таван жилийн хугацаанд үе шаттайгаар нэмэгдүүлж 60 хувьд хүргэхээр тусгасан. Никотин агуулаагүй тамхи татах төхөөрөмж, түүний эд ангид онцгой албан татвар ноогдуулах үндэслэлгүй гэж ажлын хэсэг үзлээ. Мөн хуулийн төслүүдтэй хамт өргөн мэдүүлсэн “Импортын гаалийн татварын хувь хэмжээг тогтоох тухай” УИХ-ын тогтоолын төслийн бүрэлдэхүүний нэр томьёог нийцүүлж, үндэсний ангиллын кодыг шинэчлэн, гаалийн татварын хувь хэмжээг хууль санаачлагчийн өргөн мэдүүлснээр хэвээр үлдээлээ” гэж танилцуулсан.

Гэвч УИХ энэ хуулийн төсөл дээр үндсэндээ хоёр тал болж сүрхий маргалдаж “мэтгэлцэж” байна. Нэг хэсэг нь санаачлагч О.Номинчимэг нарын яриад байгаачлан “Электрон тамхи, халаадаг тамхи, усан тамхи болон никотин агуулсан шинэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг тамхин бүтээгдэхүүний ангилалд хамруулж хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг хангах нь зөв, мөн онцгой албан татварын хэмжээ өндөр байх ёстой” гэсэн. Хуулийн төслийн ерөнхий агуулга нь энэ. Төсөл дээх тооцоогоор зөвхөн тамхины үнэ 2026 онд 12-17 хувь, 2027 онд 30-40 хувь, 2028 онд 20-30 хувь, 2029 онд 15-22 хувь, 2030 онд 15-18 хувь нэмэгдэхээр байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, 2025 онд импортын янжуур тамхины дундаж үнэ 3742 төгрөг байсан.

Энэ 2026 онд 4366 төгрөг болж, улмаар 2027 онд 7082 төгрөг, 2028 онд 9815 төгрөг, 2029 онд 12567 төгрөг, 2030 онд 15339 төгрөг болох тооцоог гаргажээ. Түүнчлэн электрон тамхи болон түүнтэй төстэй цахилгаанаар ажиллаж ууршуулж татах хэрэгсэл нь цахилгаан барааны бүлэгт ангилагдан, 8543.40.00 гэсэн кодтой гаалийн бүрдүүлэлтээр орж ирдэг. Гаалийнхан өөрсдөө ч “Электрон тамхи, халаадаг тамхи зэрэг нь электрон барааны бүлэгт ангилагддаг. Үүнээс гадна Тамхины хяналтын тухай хууль үйлчилдэггүй учраас онцгой албан татвар ногдуулдаггүй, тусгай зөвшөөрөл шаарддаггүй” гэж мэдэгдсэн.

Харин нөгөө хэсэг нь “Эхэндээ хүүхдүүдийг тамхинаас хамгаалах зорилгыг ухуулан сурталчилж байсан ч тамхины татварын тухай хууль болж хувирсан. Одоо бүхэлдээ тамхины хорионы тухай хууль болох гэж байна. Тамхины онцгой албан татварыг 2030 гэхэд хайрцаг тамхинд 10 мянган төгрөгийн онцгой албан татвар тогтоох саналыг тусгасан. Хэт өндөр татвар, хатуу зохицуулалт нь хууль бус худалдаа нэмэгдэх эрсдэлтэй. Мөн электрон тамхи нь зарим тохиолдолд янжуур тамхинаас гарахад тусалдаг” гээд байгаа юм. Үүнээс гадна хэлэлцүүлгийн дундуур нэр бүхий гишүүн тамхины үнэр, амт, гааг хориглох санал гаргаж, УИХ түүнийг нь дэмжсэнээр хэрүүлийн хүрээг улам томруулаад байна. Түүнчлэн төслийг санаачлагч О.Номинчимэгийг албан өрөөнд нь “Чамайг хэн ч биш болгоно, хэрвээ тамхийг өндөр татвартай болговол хар зах зээл үүсгэнэ” гэж дарамталсан гэх шуугиан ч гарав. Мөн О.Номинчимэг өөрөө “Хэлэлцүүлэгт орчихвол тамхины компаниудад ашиггүй учраас аль болох гацааж, хэлэлцүүлэхгүй байх сонирхолтой байна” гэж мэдэгдлээ. Зарим гишүүн хэвлэлийн камерын өмнө “Энэ бол тамхи биш” гээд электрон тамхи татаж үзүүлэх зэргээр энэ хуулийн төслийг тойрсон элдэв хэрүүл маргаан татраагүй хэвээр байна. Ер нь бол Тамхины хяналтын тухай хуулийн өөрчлөлтийг тэг дундуур нь хийчих боломжтой. Тодруулбал, хууль санаачлагчдын “Электрон тамхи, халаадаг тамхи, усан тамхийг тамхин бүтээгдэхүүний ангилалд хамруулна” гэдэг зөв, гэхдээ онцгой албан татварыг хэт өндрөөр тогтоох нь эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөлтэй уялдуулахад цаг үеэ олоогүй шийдэл юм. Тиймээс уг төслийг эсэргүүцэгчдийн “Онцгой албан татварыг хэт өндөр болговол хар зах зээл бий болно” гэдэг үнэний ортой.

Харин “Электрон тамхи нь янжуур тамхинаас гаргадаг учир тамхин бүтээгдэхүүнд хамаарахгүй гэдэг нь худлаа” гэдгийг судалгаанууд тогтоожээ. Гэхдээ энд нэг л зүйл маш ойлгомжтой байгаа юм. Тамхины хяналтын хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр УИХ-ыг талцуулаад байгаагийн ард тамхины компаниуд л байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ЗУРГААДУГААР САРЫН 30. МЯГМАР ГАРАГ. № 123 (7865)

 

Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.

Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.

Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
  • •Халуун сэдэв
  • •Видео мэдээ
  • •Яам, Агентлаг
ХУРААХ
“Unlock the mongolian economy” хуралдааны...
Д.Ганмаа: Эмнэлэг төвтэй...

Тамхины хуулиар УИХ-ыг талцуулаад байгаагийн ард тамхины компаниуд бий

ГАРЬД 2026-06-30
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Тамхины хуулиар УИХ-ыг талцуулаад байгаагийн ард тамхины компаниуд бий

УИХ-ын 2026 оны хаврын чуулган энэ долоо хоногт хаалтаа хийнэ. Тэр хүртэл хэдэн том хууль, асуудлыг шийдвэрлэнэ. Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай зэрэг олон чухал хуулийн төслөөс хамгийн ихээр хэл ам дагуулж байгаа нь Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах төсөл болоод байна. Уг нь үүнийг “эх оронч” маягаар хэлэлцэд шийдчихээр хууль байгаа юм. Гэтэл тэгсэнгүй. Түүгээр үл барам УИХ-ын хэдэн гишүүн хоёр тал болоод нэгийгээ үзэж, нэхийгээ уралцаж байна. Тэгэхдээ маш идэвхтэй хандацгааж байна. Бод доо, уг төслийг байнгын хороо, чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэхэд гишүүдийн оролцоо бараг 100 хувь байгаа нь анхаарал татна. Мэдээж, УИХ-ын бүх гишүүн ямар ч хуулийн төсөлд ийм өндөр оролцоотой байх учиртай. Гэвч, тэд хэн нэгэн албан тушаалтныг томилох, огцруулахаас бусдаар ямар ч хуульд Тамхины хяналтын хуульд ингэж хандаж байсан нь үгүй юм.

Анх 205 оны сүүлээр О.Номинчимэг нарын 78 гишүүний гарын үсэгтэй Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл УИХ-ын босгыг давж орж ирсэн. Тухайн үед О.Номинчимэг төслийнхөө талаар “Хуулийн төслөөр электрон тамхи, уламжлалт янжуурыг ялгалгүйгээр хуулийн ижил зохицуулалтад оруулахыг эрмэлзэж, онцгой албан татварыг 2026-2030 онд үе шаттай нэмэгдүүлэхээр тусгасан. Мөн тамхинаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг санхүүжүүлэх эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх, үнэр, амтыг хориглох, ил тавьж худалдаалахыг хязгаарлах, гудамж талбайд алхангаа ил татахыг хориглох зэрэг зохицуулалтыг тусгасан” гэж танилцуулж байв.

Уг төслийг хоёр долоо хоногийн өмнөөс “71 гишүүний өргөн мэдүүлснээр” хэмээгээд УИХ-аар хэлэлцэж эхэллээ. Долоон гишүүн Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай уг төслөөс нэрээ татжээ.

Төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэсэн ажлын хэсгээс “Электрон тамхи, халаадаг тамхи, усан тамхи болон никотин агуулсан шинэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг тамхин бүтээгдэхүүний ангилалд хамруулж хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг хангасан. Мөн тамхин бүтээгдэхүүнд ноогдох никотины хувь хэмжээ болон зурагт анхааруулгын стандартыг техник зохицуулалтад нийцүүлж, түүнийг баримтлахаар тусгасан. Тамхи татах зөвшөөрөгдсөн цэгийн зохицуулалтыг тамхины төрөлд хамааруулан хооронд нь тусгаарлахаар, тамхины хяналтыг хэрэгжүүлэх хүрээнд ЭМЯ-ны чиг үүрэгт тамхины хамаарлаас гарах эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний чанар, хүртээмж, үр нөлөөнд хяналт шинжилгээ, үнэлгээ хийх, хүн амд чиглэсэн сургалт, сурталчилгаа, эрүүл мэндийн боловсролын үйл ажиллагааг зохион байгуулах үүргүүдийг нэмж оногдуулсан. Хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн Онцгой албан татварын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөлд цахилгаан халаадаг тамхийг янжуур тамхитай адилтган нэг төрөлд оруулж татвар ноогдуулахаар байсныг тусад нь ангилсан.

Мөн аманд уусах, зажлах зориулалттай тамхин бүтээгдэхүүнд жижиглэнгийн үнийн хамгийн багадаа 75 хувиар онцгой албан татвар ноогдуулах ДЭМБ-ын зөвлөмжийн дагуу таван жилийн хугацаанд үе шаттайгаар нэмэгдүүлж 60 хувьд хүргэхээр тусгасан. Никотин агуулаагүй тамхи татах төхөөрөмж, түүний эд ангид онцгой албан татвар ноогдуулах үндэслэлгүй гэж ажлын хэсэг үзлээ. Мөн хуулийн төслүүдтэй хамт өргөн мэдүүлсэн “Импортын гаалийн татварын хувь хэмжээг тогтоох тухай” УИХ-ын тогтоолын төслийн бүрэлдэхүүний нэр томьёог нийцүүлж, үндэсний ангиллын кодыг шинэчлэн, гаалийн татварын хувь хэмжээг хууль санаачлагчийн өргөн мэдүүлснээр хэвээр үлдээлээ” гэж танилцуулсан.

Гэвч УИХ энэ хуулийн төсөл дээр үндсэндээ хоёр тал болж сүрхий маргалдаж “мэтгэлцэж” байна. Нэг хэсэг нь санаачлагч О.Номинчимэг нарын яриад байгаачлан “Электрон тамхи, халаадаг тамхи, усан тамхи болон никотин агуулсан шинэ төрлийн бүтээгдэхүүнийг тамхин бүтээгдэхүүний ангилалд хамруулж хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг хангах нь зөв, мөн онцгой албан татварын хэмжээ өндөр байх ёстой” гэсэн. Хуулийн төслийн ерөнхий агуулга нь энэ. Төсөл дээх тооцоогоор зөвхөн тамхины үнэ 2026 онд 12-17 хувь, 2027 онд 30-40 хувь, 2028 онд 20-30 хувь, 2029 онд 15-22 хувь, 2030 онд 15-18 хувь нэмэгдэхээр байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, 2025 онд импортын янжуур тамхины дундаж үнэ 3742 төгрөг байсан.

Энэ 2026 онд 4366 төгрөг болж, улмаар 2027 онд 7082 төгрөг, 2028 онд 9815 төгрөг, 2029 онд 12567 төгрөг, 2030 онд 15339 төгрөг болох тооцоог гаргажээ. Түүнчлэн электрон тамхи болон түүнтэй төстэй цахилгаанаар ажиллаж ууршуулж татах хэрэгсэл нь цахилгаан барааны бүлэгт ангилагдан, 8543.40.00 гэсэн кодтой гаалийн бүрдүүлэлтээр орж ирдэг. Гаалийнхан өөрсдөө ч “Электрон тамхи, халаадаг тамхи зэрэг нь электрон барааны бүлэгт ангилагддаг. Үүнээс гадна Тамхины хяналтын тухай хууль үйлчилдэггүй учраас онцгой албан татвар ногдуулдаггүй, тусгай зөвшөөрөл шаарддаггүй” гэж мэдэгдсэн.

Харин нөгөө хэсэг нь “Эхэндээ хүүхдүүдийг тамхинаас хамгаалах зорилгыг ухуулан сурталчилж байсан ч тамхины татварын тухай хууль болж хувирсан. Одоо бүхэлдээ тамхины хорионы тухай хууль болох гэж байна. Тамхины онцгой албан татварыг 2030 гэхэд хайрцаг тамхинд 10 мянган төгрөгийн онцгой албан татвар тогтоох саналыг тусгасан. Хэт өндөр татвар, хатуу зохицуулалт нь хууль бус худалдаа нэмэгдэх эрсдэлтэй. Мөн электрон тамхи нь зарим тохиолдолд янжуур тамхинаас гарахад тусалдаг” гээд байгаа юм. Үүнээс гадна хэлэлцүүлгийн дундуур нэр бүхий гишүүн тамхины үнэр, амт, гааг хориглох санал гаргаж, УИХ түүнийг нь дэмжсэнээр хэрүүлийн хүрээг улам томруулаад байна. Түүнчлэн төслийг санаачлагч О.Номинчимэгийг албан өрөөнд нь “Чамайг хэн ч биш болгоно, хэрвээ тамхийг өндөр татвартай болговол хар зах зээл үүсгэнэ” гэж дарамталсан гэх шуугиан ч гарав. Мөн О.Номинчимэг өөрөө “Хэлэлцүүлэгт орчихвол тамхины компаниудад ашиггүй учраас аль болох гацааж, хэлэлцүүлэхгүй байх сонирхолтой байна” гэж мэдэгдлээ. Зарим гишүүн хэвлэлийн камерын өмнө “Энэ бол тамхи биш” гээд электрон тамхи татаж үзүүлэх зэргээр энэ хуулийн төслийг тойрсон элдэв хэрүүл маргаан татраагүй хэвээр байна. Ер нь бол Тамхины хяналтын тухай хуулийн өөрчлөлтийг тэг дундуур нь хийчих боломжтой. Тодруулбал, хууль санаачлагчдын “Электрон тамхи, халаадаг тамхи, усан тамхийг тамхин бүтээгдэхүүний ангилалд хамруулна” гэдэг зөв, гэхдээ онцгой албан татварыг хэт өндрөөр тогтоох нь эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөлтэй уялдуулахад цаг үеэ олоогүй шийдэл юм. Тиймээс уг төслийг эсэргүүцэгчдийн “Онцгой албан татварыг хэт өндөр болговол хар зах зээл бий болно” гэдэг үнэний ортой.

Харин “Электрон тамхи нь янжуур тамхинаас гаргадаг учир тамхин бүтээгдэхүүнд хамаарахгүй гэдэг нь худлаа” гэдгийг судалгаанууд тогтоожээ. Гэхдээ энд нэг л зүйл маш ойлгомжтой байгаа юм. Тамхины хяналтын хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр УИХ-ыг талцуулаад байгаагийн ард тамхины компаниуд л байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ЗУРГААДУГААР САРЫН 30. МЯГМАР ГАРАГ. № 123 (7865)

 

Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.

Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.

Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn

ФОТО:

Сэдвүүд : #Нийтлэл  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Монголын бахархлаар халхавч хийсэн 1XBET
Л.Оюун-Эрдэнийн үед АТГ-ын мөрдөгчийн магадгүй “хууль зөрчин” гаргуулсан татварын байцаагчдын дүгнэлт бусдыг яллах баримт болжээ
“Монгол бахархлын өдөр”-ийг хэрхэн тэмдэглэх вэ?
Сэтгүүл зүйн салбар: Чиг хандлага, гарц, шийдэл
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
1 өдрийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

1 өдрийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

1 өдрийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

1 өдрийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

1 өдрийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

2 өдрийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

2 өдрийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

2 өдрийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

2 өдрийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

2 өдрийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

2 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

2 өдрийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

2 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

2 өдрийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

2026-11-18 өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2026-11-18 өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2026-11-18 өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

1 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

2026-11-18 өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2026-11-18 өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-18 өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

2026-11-18 өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2026-11-17 өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

2026-11-17 өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

2026-11-16 өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.