УИХ өнгөрөгч долоо хоногт гурван удаагийн чуулганаар төсвийн тодотголыг хэлэлцэж баталсан билээ. Тодруулбал, пүрэв гарагт харанхуй шөнөөр хуралдаж төсвийн тодотголын гуравдугаар хэлэлцүүлгийг хийсэн юм. Тодотгол батлагдсанаар Монгол Улс ОУВС-ийн “Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр”-т хамрагдах эхний болзлоо хангах учиртай.

Мөн өнгөрөгч бямба гарагт Валютын сангийн захирлуудын зөвлөлийн хурал хуралдаж, Монгол Улсад “Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр”-өө хэрэгжүүлэх эсэхээ шийдэж, өнөөдрөөс шийдвэрээ танилцуулна гэсэн мэдээлэл байсан ч албан ёсны шийдвэр энэ сарын 28-нд гарна гэдгийг Сангийн сайд хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа онцолжээ.

Тэрбээр, төсвийн тодотгол батлагдсан шөнөдөө багтаж Валютын санд Монголбанкны Ерөнхийлөгч Н.Баяртсайхантай хамт урьдчилсан нөхцлийг биелүүлсэн гэсэн утгатай захидал илгээжээ. Улмаар энэ сарын 28-нд Валютын сангийн захирлуудын зөвлөлөөр асуудлыг ярилцаж, хөтөлбөр батлагдсаны дараа багц санхүүжилтийг олгох эрх бүхий байгууллагатай яриа хэлцэлд орох гэнэ.

Хэрвээ хөтөлбөр хэрэгжих боломжтой гэж үзвэл тэд эхний ээлжинд 440 сая ам.долларыг Монгол Улсад нийлүүлэх учиртай. Энэ зээлийг Төв банкны валютын нөөцийг нэмэгдүүлэхэд ашиглах билээ. Тэгвэл тавдугаар сарын дундуур Валютын сангаас хяналтын баг Монголд ирж ажиллаж, зургадугаар сарын дундуур энэ мөнгө Монгол Улсын дансанд орж ирэх нь.

Мөн хөтөлбөрийн хүрээнд гадаад улс орнуудаас зээл авах эрх нээгдэнэ. Азийн хөгжлийн банк, Дэлхийн банк, Япон, БНСУ-аас 3-30 хүртэлх жилийн хугацаатай зээл авч төсвийн алдагдал нөхөх, нийгмийн шинжтэй бодлого хэрэгжүүлэх, цаашлаад тодорхой төсөл хөтөлбөрийг санхүүжүүлэхэд ашиглах юм. Тэгвэл Азийн хөгжлийн банкны хаврын хурал тавдугаар сарын 5-8-нд болж, Сангийн сайд Монгол Улсыг төлөөлөн оролцохоор болжээ. Ингэснээр 900 сая ам.долларыг тус банкнаас зээлэх эрх нээгдэх гэнэ.

Дэлхийн банкнаас зээлэхээр тохирсон 600 сая ам.долларын зээл ч зургадугаар сараас Монгол Улсад орж ирэх юм байна. Засгийн газар энэ мөнгөөр бүтээн байгуулалт хийхгүй гэдгээ мэдэгдчихсэн. Өөрөөр хэлбэл, төсвийн алдагдал нөхөхөд зарцуулна гэдгээ мэдэгдсэн учраас зургадугаар сард орж ирэх энэ их мөнгө ард түмний амьдралд ямар ч өөрчлөлт авчрахгүй юм. Татвар нэмэгдэнэ, цалинд ч өөрчлөлт орохгүй.

Тиймээс их мөнгө олж ирлээ гэж баярлах нь илүүц биз. Хэдэн зуун сая ам.доллар аль нэг яам, агентлагийн нэмэгдсэн зардлыг төлөхөд л зарцуулагдана. Нөгөө талаар, Сангийн сайд Б.Чойжилсүрэн Валютын сангийн нэрийг барьж худлаа хэлсэн нь олонд ил болчихоод буй. Валютын сан ямар зардлаа танаж, хэрхэн төсвөө алдагдалгүй болгохоо өөрсдөө шийд гэсэн эрх өгсөн гэдгээ хэлчихсэн.

Гэтэл эрхэм сайдтан Төрийн ордонд чуулганы танхимын индэр дээрээс Валютын сангийн нэрийг барьж баахан татвар нэмэх болсноо дуулгасан. Энэ хүрээнд тэтгэвэрт гарах насыг үе шаттай хойшлуулж, хүүхдийн мөнгийг 60 хувьд олгож байсныг 40 болгон багасгаж, 1.5 сая төгрөгтэй тэнцэх цалинтай иргэдээсээ татвар авч, хадгаламжийн хүүнээс ч мөн хувь авахаар болсон билээ. Ард түмний унаа хэмээн нэрлэгдээд байгаа приус машины татварыг мөн л нэмчихлээ.

Үүнийгээ эрхэм сайд Валютын сангийнхан тэгж хүссэн гэсэн ганцхан үгээр халхавчилж байсан ч даравч далдайж, булавч бултайна гэдэг л болсон юм. Ард түмэнд Чойжоо сайд худал хэлсэн нь тодорхой боллоо. Эдийн засагт нар тусгаж, эдийн засгийг сэхээнээс аврах бус эсрэгээрээ хурган дарга, сайд нарынхаа яаманд хуваарилсан мөнгөнийхөө алдагдлыг нөхөхөд ашиглах олон сая ам.долларын зээлийн өрийг ард түмэн бид л халааснаасаа төлөх нь тодорхой болж байна.