Монгол Улсын хэмжээнд 2016-2017 оны хичээлийн жилд ерөнхий боловсролын сургуулийн төгсөх ангийн 40 гаруй мянган сурагч элсэлтийн ерөнхий шалгалтад бэлтгэж буй. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсын 40 гаруй мянган иргэн ямар мэргэжлээр суралцаж, улс эх орныхоо хөгжилд хэрхэн хувь нэмэр оруулах талаар бодож байгаа юм. Сүүлийн үед залуучууд мэргэжил сонголтоо буруу хийснээс болж дипломтой ажилгүйчүүдийн тоо ихсэх болсон талаар холбогдох байгууллагаас анхааруулах болсон. Тодруулбал, Үндэсний статистикийн хорооны 2016 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр улсын хэмжээнд бүртгэлтэй ажилгүй иргэдийн 57.1 хувийг 15-34 насны 19650 залуучууд эзэлж байгаа аж. Эдгээр залуучуудын 44.7 хувь нь бүрэн дунд, 30.2 хувь нь дээд боловсролтой залуус гэнэ. Харин ажилгүй залуучуудын 6.6 хувь нь мэргэжлийн боловсролтой юм байна.

Үүнтэй холбогдуулан ерөнхий болосвролын төгсөх ангийн сурагчдад мэргэжил сонголтоо зөв хийхэд нь туслах үүднээс “Ирээдүйн эзэд”  аяныг үндэсний хэмжээнд өрнүүлж  байгаа билээ. Энэхүү аяныг Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газар, нийслэлийн залуучуудын хөгжлийн газар, нийслэлийн Боловсролын газар хамтран зохион байгуулж байгаа бөгөөд 21 аймгийн сурагчдад мэргэжил сонголттой холбоотой лекц уншиж, зөвлөгөө өгчээ. Тэгвэл тус аян Улаанбаатар хотод үргэлжилж байна. Нийслэл дэх “Ирээдүйн эзэд” аяны нээлтэд УИХ-ын гишүүн Д.Гантулга,   Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газрын дэд дарга Б.Халиун болон нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн төгсөх ангийн сурагчид оролцлоо.

Нээлтийн үйл ажиллагааны үеэр Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газрын дэд дарга Б.Халиун “Манай агентлаг 2016 онд Хүүхдийн төлөө үндэсний газар гэсэн нэртэйгээр үйл ажиллагаа явуулж байсан. Засгийн газрын IV тогтоолын дагуу Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын газар нэртэйгээр нийгмийн бүхий л бүлэгт чиглэсэн үйл ажиллагаа зохион байгуулах бодлогыг хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байна. Бид өнгөрсөн хугацаанд Залуучуудын хөгжлийг дэмжих хуулийн төслийг боловсрууллаа. Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын сайд Н.Номтойбаяр энэ хуулийг санаачилсан. Залуучуудын хөгжлийн газар манай агентлагт харьяалагддаг. Тиймээс бид залуучуудад чиглэсэн олон ажлыг зохион байгуулж байна. Түүний нэг нь өнөөдрийн “Ирээдүйн эзэд”мэргэжил сонголтын аян юм” гэв. Энэхүү аянд нийслэлийн есөн дүүргийн төгсөх ангийн сурагчид хамрагдах юм байна.

Аяны хүрээнд нийт сурагчдад мэргэжил сонголтын талаар лекц уншихаас гадна Германы хамтын ажиллагааны байгууллагын “Мэргэжлийн чиг баримжаа олгох” төслийн мэргэшсэн зөвлөхүүд сурагчдад ганцаарчилсан зөвлөгөө өгөх аж. Энэ үеэр бид нээлтийн үйл ажиллагаанд ирсэн төгсөх ангийн сурагчидтай уулзаж, мэргэжил сонголтын талаар ярилцлаа.

Э.Хулан: Мэргэжил сонголтоо хийхэд гэр бүлийнхэн нөлөөлсөн

/33 дугаар сургуулийн 12а ангийн сурагч/

-Би хими, биологи, нийгэм, англи хэлний хичээлээр элсэлтийн ерөнхий шалгалтад бэлдэж байна. Учир нь би Анагаахын чиглэлээр суралцахаар шийдсэн. Яагаад гэвэл би айлын том хүүхэд учраас дүү нартаа үлгэрлэхийн тулд энэ чиглэлээр сурахаар болсон. Хариуцлага өндөртэй мэргэжил. Манай ээж намайг бага байхад эмч болоорой гэж зөвлөсөн. Хэрвээ ээжийнхээ үгэнд ороод эртнээс бэлдсэн бол илүү мөнгө үрэхгүй байлаа. Одоо нэмэлт давтлага, сургалтыг төлбөртэй авч байна. Мэргэжил сонголтоо хийхэд гэр бүлийнхэн маань нөлөөлсөн. Гэхдээ анагаахын мэргэжил эрэлт өндөртэй мэргэжил гэж би бодсон. Маш олон хүн энэ мэргэжлээр сурдаг. Тэр хүмүүсээс ялгарч гарахын тулд илүү их хичээх шаардлагатай.

Э.Тэлмэн: Миний сонгосон мэргэжил төгсөөд ажлын байр нь бэлэн байдаг

/48 дугаар сургуулийн сурагч/

-Би өөрөө мэргэжлээ сонгосон. Мэдээж ээж, аавынхаа зөвлөгөөг авсан. Гэхдээ би сонгосон мэргэжилдээ дуртай. Би Батлан хамгаалахын их сургуульд орно. Тиймээс мэргэжлийнхээ дагуу ЭЕШ-д бэлдэж байгаа. Мэргэжлээ сонгохдоо олон зүйлийг бодож үзсэн. Сүүлийн үед ажлын байрны олдоц муу байгаа. Миний сонгосон мэргэжил төгсөөд шууд ажлын байр нь бэлэн. Мөн нийгмийн халамж сайн байдаг.

Э.Билгүүн: Мэргэжлээ сонгохдоо хүсэл мөрөөдлөөс гадна ажлын байрны олдоц, цалинг бодож үзсэн

/33 дугаар сургуулийн 12в ангийн сурагч/

-Би ЭЕШ-аа математик, англи хэл, нийгэм, физикийн хичээлээр өгнө. Би мэргэжлээ сонгосон. Программист болохоор шийдсэн. Энэ бол миний мөрөөдөл. Мэргэжлээ сонгохдоо өөрийн хүсэл мөрөөдлөөс гадна ажлын байрны олдоц, цалинг бодож үзсэн. Энэ мэргэжил нь төгсөөд ажлын байр олдохгүй ч өөрөө ямар нэгэн программ зохиож түүнийгээ зарах боломжтой. Тиймээс сонгосон.