БНХАУ-ын дарга Си Зиньпин АНУ-д хийх айлчлалаа өчигдөр эхлүүллээ. Өнгөрсөн оны АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд Доналд Трамп ялалт байгуулснаас хойш хоёр улсын төрийн тэргүүн анх удаагаа нүүр тулан уулзах гэж буй нь энэ.

Хятадын зарим эх сурвалжийн мэдээлснээр энэ удаагийн уулзалтаар Си дарга хоёр улсын хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлэхийн сацуу юун түрүүнд хувь хүн талаасаа  харилцан итгэлцэл бий болгох зорилготой байгаа аж. Гэхдээ Си, Трамп нарын албан ёсны уулзалт манай цагаар өнөөдөр эхлэх юм.

Хоёр улсын хувьд Тайванийн асуудал буюу “Нэг Хятад” бодлогын талаар харилцан адилгүй байр суурь илэрхийлж, таагүй харилцаа хүрсэн. Тэдний дунд үүссэн таагүй харилцааг хэвийн болгохын тулд Цагаан ордны тэргүүн ч бүхий бололцоогоор ашиглаж байгаа билээ. Тэрбээр Си Зиньпинийг Цагаан ордонд бус Флорида дахь хувийн эдлэн газартаа хүлээн авах санаачилга гаргасан нь ч үүнтэй холбоотой гэж эх сурвалж мэдээлж байгаа. Дэлхийн хоёр том хүчирхэг гүрний удирдагчид уулзалтын үеэр хэд хэдэн асуудлыг онцгойлон авч хэлэлцэж магадгүй байна. Тодруулбал, нэн тэргүүнд Хойд Солонгосын асуудлыг хэлэлцэнэ гэж ажиглагчид үзэж байгаа.

Пхеньян  хэдхэн хоногийн өмнө Си даргын АНУ-д хийх айлчлалыг эсэргүүцэж, баллистик пуужин Япон тэнгисийн зүг харвасан удаатай. Гэхдээ тус туршилтаас өмнө ч Пхеньяны цөмийн зэвсгийн хөтөлбөр Трамп-Сигийн дээд хэмжээний уулзалтын үеэр хөндөгдөх гол сэдэв гэж шинжээчид үзэж байв.

Умард Солонгос нь гол холбоотон болох Бээжингээс эдийн засгийн хувьд ихээхэн хамааралтай байдаг учир Пхеньяныг шийтгэхэд “хүч нөлөөгөө ашигла” гэж Хятад улсад Вашингтон эртнээс шахалт үзүүлсээр ирсэн билээ. Хөршийнх нь “зохисгүй зан байдал” тэвчээрийг нь барж байгааг Бээжин илэрхийлсээр байгаа хэдий ч Пхеньянд хэт их шахалт үзүүлэхийг хүсэхгүй байна. Учир нь Умард Солонгосын дэглэм нуран унавал Хятадын хил дүрвэгчдийн цуваанд дарагдахад хүрэх юм. Өнгөрсөн сарын сүүлчээр Д.Трамп твиттер хуудсандаа “хэрвээ Пхеньяныг хазаарлахад Хятад улс туслахгүй бол АНУ дангаараа Умардыг сөхрүүлэх болно” гэж бичсэн билээ.

Мөн маргаан мэтгэлцээний гол сэдэв болсон худалдаа, “Нэг Хятад” бодлогын талаар хоёр орны удирдагч хэлэлцэж магадгүй. Д.Трамп сонгуулийн кампанитынхаа үеэр экспортоос илүү ашиг хүртэхийн тулд шударга бус худалдааны бодлого хэрэгжүүлж, валютын ханшаа зохиомлоор сулруулж байна гэж удаа дараа шүүмжилж байв. Ерөнхийлөгч болсныхоо дараа ч тэрбээр энэ сэдвийг нэг бус удаа хөндөж, хэрвээ өөрийн зах зээлдээ нэвтрэх боломжийг АНУ-ын компаниудад олгохгүй бол дэлхийн хоёр дахь том эдийн засаг болох Хятад улсад гаалийн өндөр татвар ногдуулна гэж анхааруулсан билээ.

Хятад улстай хийж буй АНУ-ын худалдааны алдагдал өнгөрсөн онд 310 тэрбум доллар болсныг Д.Трамп өнгөрсөн долоо хоногт твиттер хуудсандаа онцлон мэдэгдсэн юм. Энэ ноцтой асуудлаар Си-тэй хийх хэлэлцээ “амаргүй” байх болно гэж шинжээчид үзэж байна. Нөгөө талаар, Д.Трамп Тайванийн Ерөнхийлөгч Цай Ин Вэньтэй утсаар ярьсан нь Хятадын дургүйцлийг хүргэж, АНУ-ын хүндэтгэсээр ирсэн “Нэг Хятад” бодлогыг Д.Трамп үл ойшоох нь гэж Бээжин болгоомжилж байсан юм. Харин хоёрдугаар сард Д.Трамп Си-тэй утсаар ярин “Нэг Хятад” бодлогыг хүндэтгэхээ илэрхийлэн Бээжингийн санааг амрааснаар байдал намжсан билээ.  

Ямартай ч, хоёр улсын удирдагчдын анхны уулзалтын үеэр дээрх гурван чухал асуудал хөндөгдөнө гэж ажиглагчид үзэж байгаа. Гэхдээ албаны эх сурвалжийн мэдээлснээр, тэд зөвхөн улс төр ярихгүй, гольф тоглохоор болсон гэнэ. Си Зиньпин АНУ-д хоёр хоног саатах ажээ.