Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын гишүүн орнуудын төрийн тэргүүн нарын зөвлөлийн 16 дугаар хуралдаан өнгөрсөн зургадугаар сард Узбекистан улсын нийслэл Ташкент хотноо амжилттай болж өндөрлөсөн. Уг хуралдааны үеэр Монгол, Орос, Хятадын хооронд эдийн засгийн коридор байгуулах хөтөлбөрт гурван улсын төрийн тэргүүн нар гарын үсэг зурсан билээ. Энэхүү хөтөлбөрт тусгагдсаны дагуу “Азийн авто замын сүлжээгээр олон улсын автотээвэр гүйцэтгэх тухай” Монгол, Орос, Хятадын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр байгуулах юм.

 

Хэлэлцээр ажлын хүрээнд гурван улсын тээврийн асуудал хариуцсан яамд хамтран “БНХАУ-ын Тяньжин боомт-Монгол Улсын Улаанбаатар хот- ОХУ-ын Улаан-Үд хот” чиглэлд туршилтын ачаа тээвэрлэлтийг 2016 оны наймдугаар сарын 13-25-нд зохион байгуулахаар болсон юм. Тэгвэл туршилтын тээврийн анхны цуваа өчигдөр Монгол Улсад ирж, тээвэрчдийг угтан авах үйл ажиллагаа боллоо. Энэхүү үйл ажиллагаанд Монгол Улсын Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Д.Ганбат, БНХАУ-ын Тээврийн яамны газрын дарга Ван Шао Пин, ОХУ-ын Тээврийн яамны Төрийн бодлогын газрын дарга Бакерей Алексей Сергеевич болон албаны бусад хүмүүс оролцлоо. Олон улсын дамжин өнгөрөх транзит тээвэр нь гурван улсын эдийн засаг, худалдаа, тээврийн хамтын ажиллагаанд ихээхэн ач холбогдолтой бөгөөд Монгол Улсын тээвэрчид, гуравдагч улс орнууд руу тээвэрлэлт хийх, дэлхийн зах зээлд өрсөлдөх, дамжин өнгөрөх тээвэрлэлтийн шинэ гарц нээгдэх боломжийг олгож байгаагаараа онцлогтой.

 

Тус үйл ажиллагааг нээж, Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Д.Ганбат “Улс орнуудын оршин байгаа газар нутгийн байршлаас үл хамааран, улс  хоорондын эдийн засаг, хамтын ажиллагаа эрчимтэй хөгжиж байгаа өнөө үед тээврийн салбарын гүйцэтгэх үүрэг өсөн нэмэгдсээр байна. Монгол, Орос, Хятад гурван улс хөгжлийн бодлогын гол зорилтуудаа нэгтгэн эдийн засгийн коридор байгуулахаар хамтран ажиллаж байгаа нь улс хоорондын худалдааны эргэлт, бараа бүтээгдэхүүний өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх, худалдаа, тээврийг хөнгөвчлөхөд ихээхэн хувь нэмэр оруулах санаачилга юм. Бид энэхүү эдийн засгийн коридорыг байгуулснаар бүс нутгийн эдийн засгийн интегралчлалыг гүнзгийрүүлэх, хөгжлийн бодлогыг уялдуулах болон дэд бүтцийн харилцан холбогдох нөхцөлийг бүрдүүлэх, худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх тогтвортой орчин бүрдэнэ.

 

Цаашид тээвэрлэлтийн үйл ажиллагааг тогтвортой хөгжүүлэхийн тулд “Азийн авто замын сүлжээгээр олон улсын автотээвэр гүйцэтгэх тухай” гурван улсын засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийг 2016 ондоо багтаан байгуулах нь зүйтэй. Мөн дамжин өнгөрөх тээврийг хөгжүүлэхэд үүсч болзошгүй саад бэрхшээлийг хамтдаа шийдвэрлэн тээвэрлэлтийн таатай нөхцөлийг бүрдүүлэх нь нэн тэргүүнд шийдвэрлэх асуудал гэж үзэж байна. Эртний уламжлалт “Цайны зам”-ын дагуу эртний өв уламжлалыг орчин үеийн шинэ агуулгаар баяжуулж, автотээврийн хэрэгслээр тээвэрлэлт гүйцэтгэх нөхцөл өнөөдрөөс бүрдлээ. Энэхүү арга хэмжээг зохион байгуулахад идэвхтэй хамтран ажиллаж байгаа БНХАУ, ОХУ-ын Тээврийн яамд болон бусад оролцогчдод талархлаа” гэв. Манай улс гуравдагч орнуудтай TИP конвенцийн хүрээнд ачаа тээвэрлэлтийг зохион байгуулснаар гадаад худалдаа өргөжиж, эдийн засагт эерэгээр нөлөөлөх, Ази Европыг хамарсан худалдаа, тээвэр, гааль, татвар, даатгалын асуудлууд хөнгөвчлөгдөх зэрэг олон талын ач холбогдолтой юм. Нээлтийн үеэр ОХУ-ын Тээврийн яамны Төрийн бодлогын газрын дарга Бакерей Алексей Сергеевич “Энэхүү үйл ажиллагаа нь гурван улсын худалдаа тээврийг хөнгөвчлөх, тээврийн төрлүүдийн харилцан уялдааг хангах чухал ач холбогдолтой.

 

Цаашдын хамтын ажиллагаа улам өргөжинө гэдэгт итгэлтэй байна” гэв. Гурван улсыг холбосон эдийн засгийн гүүр болж буй тээвэрлэлт Улаан-Үд-Хиагт-Алтанбулаг-Дархан-Улаанбаатар-Сайншанд-Замын-Үүд-Эрээн-Тяньжин, Новосибирьск-Барнаул-Горно Алтайск-Ташанта-Улаан байшинт-Ховд-Ярантай-Такашикэн-Өрөмч-Каши-Хонкираф, Борзя-Соловьевск-Эрээнцав-Чойбалсан-Баруун-Урт-Зүүн хатавч-Си-Уджимчин-Ци-Улаанхад-Шилийн гол-Чаоянь-Чэндэ-Жиньжоу-Паньзинь-Тяньжин чиглэлд хийгдэнэ. Тус тээвэрлэлтийн хэлэлцээр хийгдвэл Монгол Улсын хувьд өндөр ач холбогдолтой. Тухайлбал, тээвэрлэлтийн чиглэл манай улсын хэд хэдэн сумыг дамжин өнгөрч байгаа аж. Иймээс зам дагуух сум орон нутгийн хөгжилд дэмжлэг болж, замын арчлалт хамгаалалт, тэмдэг тэмдэглэгээний чанар нэмэгдэх давуу талтай байна. Түүнчлэн цаашид тээвэрлэлтийг амжилттай явуулахын тулд шийдэх асуудлууд бий гэдгийг албаныхан хэлж байлаа. Нээлтийн үеэр холбогдох албаны хүмүүстэй уулзаж, ярилцлаа. 

 

Ван Шао Пин: Гурван улсыг холбосон туршилтын тээвэрлэлт амжилттай болбол эдийн засгийн үр ашиг нэмэгдэнэ

 

/БНХАУ-ын Тээврийн яамны газрын дарга/

 

-Монгол Улсын Засгийн газар 1991 онд БНХАУ-ын Засгийн газартай хоёр талын автотээврийн хэлэлцээр байгуулсан анхны хөрш орон юм. Энэ үйл явдлаас хойш 20 гаруй жилийн хугацаанд БНХАУ нь 15 оронтой олон улсын автотээврийн хэлэлцээр байгуулсан. Нийт 7,1 сая зорчигч, 37,4 тонн ачаа тээвэрлэсэн байдаг. Үүнээс  Монгол Улс нийт зорчигч тээврийн 31, ачаа тээврийн 60,2 хувийг эзэлдэг. Гурван улсыг холбосон туршилтын тээвэрлэлт амжилттай болбол цаашид эдийн засаг болон авто зам дахь ачаа тээвэрлэлтэд маш чухал ач холбогдолтой зүйл болно. Манай улс хамтарч ажиллахад таатай байх болно.

 

Д.Батбаатар: Тяньжинд сар хүлээгддэг ачааг гуравхан хоногт авч ирлээ

 

/Автотээврийн үндэсний төвийн дэд захирал/

 

-Транзит тээвэрлэлтийг хйиснээр далайд гарцгүй монгол орон гарц гаргаж байна гэсэн үг. Өмнө нь төмөр зам, агаарын тээвэр далайд гарц гаргаж байгаагүй. Бид яг далайн эрэг, боомтоос ачаа ачин туршлаа. Болж байна. Үүний үр дүнд гурван улсын транзит тээврийн хэлэлцээр арванхоёрдугаар сард батлагдахаар боллоо. Хэлэлцээрийн бэлтгэл ажлын хүрээнд юун нь болж байна, юу нь болохгүй байна гэдгийг мэдэхийн тулд туршилт хийж байгаа юм. Тээвэрлэлт хийхэд машин болон жолооч нарт ямар шалгуур тавих вэ гэдгийг гаргаж ирсэн. Мөн татвар хураамж нь тухайн улсдаа ямар байх вэ гэдгийг шийдэх зорилготой. Транзит тээврийн хийж байгаа нь төрөөс бизнесийн байгууллагуудыг дэмжиж, дэлхийн зах зээлд нээж өгч байгаа нэг хэлбэр юм. Тяньжинд жилд 54 тонн ачаа буудаг. Тэдгээр ачааг хурдан тээвэрлэх шаардлагатай. Тэнд нэг сар болдог барааг бид гурав хоногт авч ирлээ. Нийт зургаа хоног л явсан. Дэлхийн жишигт нийцэхүйц тээврийн хэрэгсэлтэй болчихвол болж байна. Одоо манай тээврийн хэрэгсэл л гологдож байна. 

 

Ж.Энхбат: H3 хурдны замыг шинээр барихад анхаарах хэрэгтэй 

 

/Авто тээврийн үндэсний төвийн Тээвэр зохицуулалтын газрын дарга/

 

-Гурван улсыг холбосон транзит тээврийн туршилт амжилттай болж байна. Цаашид транзит тээврийг явуулахын тулд анхаарах зүйлс бий. Тухайлбал, замын нөхцөл, замын тэмдэг тэмдэглэгээ, дайран өнгөрч байгаа улс орон бүрийн төлбөр хураамж, даатгалын байгууллага, бичиг баримтын асуудлыг анхаарах хэрэгтэй. Тиймээс нэгдсэн нэг шйидэлд хүрэхийн тулд туршилтын тээвэрлэлтийн ажиллагааг зохион байгуулж байна. Уг тээвэрлэлтийг хийхэд манай улсын хил гаальд ямарч асуудал байхгүй. Түргэн шуурхай үйлчилж байна. Бид цаашид H3 хурдны замыг шинээр бариулахад анхаарах хэрэгтэй.