Саналаа хэрхэн өгөх вэ

Саналаа хэрхэн өгөх вэ
Маргааш монголчууд бүх нийтээрээ УИХ-ын болон аймаг нийслэлд өөрсдийг нь төлөөлж суух төрийн төлөөллөө сонгох гэж байна. Нэр дэвшигчид өнгөрсөн 18 хоногийн хугацаанд өөр өөрсдийн хэмжээнд сурталчилгаагаа явуулж, олон нийтэд танигдахын тулд чармайж ажилласан. Өчигдөр шөнийн 00.00 цагаар сонгуулийн сурталчилгаа албан ёсоор дуусч байна. Тэгвэл “MM” энэ удаагийн дугаартаа сонгогчдын мэдээлэлд нэмэр болох үүдээс сонгуулиа хэрхэн өгөх, саналын хуудасны зааварчилгаа, сонгогчийн үүрэг, эрх, энэ сарын 29-нд ямар ямар үйлчилгээ явуулах талаар нэгдсэн мэдээлэл хүргэхээр зорилоо. Монгол Улсын хэмжээнд байгаа тойрог, хэсгийн хороодын нэгдсэн мэдээллийг бүтэн оруулж чадахгүй учраас саналын хуудас хэрхэн бөглөх болон сонгууль өгөхөөр очиход таньд ямар бичиг баримт хэрэгтэй талаар мэдээлэл бэлтгэлээ. 
 
Мэдээллийн лавлах, цахим сайтуудаас санал өгөх байрны мэдээлэл аваарай 
 
Нийслэлийн сонгогч та өөрийн санал өгөх байрны байршлыг http://cityelection.ulaanbaatar.mn/index.php/nith цахим хууд­саар авахаас гадна 1800-1617 ут­саар үнэгүй лавлаж болох нь ээ. Мөн 1900-1950 зэрэг мэдээллийн лав­ла­хууд ч иргэдийг мэдээллээр хан­ган ажиллаж байгаа юм байна.
 
2016 оны УИХ болон Нийслэлийн ИТХ-ын сонгуульд 924629 сон­гогч есөн дүүргийн 397 санал авах байранд саналаа өгөх аж. Ха­рин орон нутгийн иргэд болон нийс­лэ­лийн иргэд ч сонгуулийн та­лаарх нэгдсэн мэдээллийг СЕХ-ны албан ёсны вэб хуудаснаас гад­на сонгуулийн бүх мэдээллийг нэг дор багтаасан http://songogch.songuuli.gov.mn сайтаас мэдээ­лэл авч болох аж.  Хуулийн дагуу сана­лын хуудсыг санал авах бай­руу­дад тараасан бөгөөд байр тус бүрт нэг ахлах зохион бай­гуу­лагч, зохион байгуулагчид, ир­гэ­ний бүртгэлийн байгууллагын ит­гэмж­­­лэгд­сэн төлөөлөгч, мэ­дээл­­­лийн технологийн даамал, цаг­­­даа­­­гийн албан хаагч ажиллах юм. Мөн санал авах байр бүрт ажиг­­­лагч байх бөгөөд санал авах 397 байр­ны дотор болон гадна хянал­­­тын камер ажиллах юм байна.   
 
Иргэн саналаа өгөхдөө иргэний үнэмлэхтэйгээ очно
 
Сонгууль өгөх цаг өглөө 07.00 цагаас эхлэх бөгөөд 22.00 цаг хүртэл үргэлжилнэ. Мөн энэ өдөр бүх нийтийн амралтын өдөр учраас томоохон зах, худалдааны төв ажиллахгүй.
 
Мөн төрийн бүх байгууллагууд энэ өдөр амрах учиртай. Иргэн та санал өгөхөөр очихдоо иргэний үнэмлэхээ заавал авч очих нь ээ. Учир нь санал авах байранд очоод хурууны хээгээ даран өөрийн иргэний бүртгэлийн мэдээллийн улсын сан дахь сонгогчийн бүртгэл, сонгогчийн нэрийн жагсаалтын цахим хубилбартай таарч байгаа эсэхээ тулган шалгуулна. Хурууны хээг танихгүй байгаа тохиолдолд иргэний үнэмлэхээ үзүүлэн сонгогчийн бүртгэлд байгаагаа баталгаажуулах юм. Мөн сонгуулийн Хэсгийн хороодоос тараасан сонгогчийн үнэмлэхийг авч очих шаардлагагүй аж. Энэ өдөр бүх машин замын хөдөлгөөнд оролцох бөгөөд дугаарын хязгаарлалт үйлчлэхгүй.
 
Үүнтэй холбогдуулан замын хөдөлгөөний ачаалал нэмэгдэж болзошгүй учраас ар иргэддээ аль болох нийтийн тээврийн хэрэгслээр үйлчлүүлэхийг ЗЦГ-аас уриаллаа. Мөн энэ өдөр гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх үүднээс архи, согтууруулах ундаа худалдах, түүгээр үйлчлэхийг хориглоод байгаа юм. Санал авах өдөр ажиллаж байгаа сонгогчид тухайн байгууллагын захиргаа чөлөө олгож, түүнийг санал өгөх боломжоор хангах үүрэгтэй.
 
Өнөөдөр зөөврийн хайрцгаар санал авна 
 
Сонгогч та саналаа зөөврийн битүүмжилсэн хайрцгаар эсхүл санал авах байранд өөрийн биеэр өгөх боломжтой. Хуульд заасны дагуу цөөн тооны иргэд л зөөврийн саналын хайрцгаар саналаа өгөх боломжтой юм. Өнөөдөр 09.00-20.00 цагийн хооронд зөөврийн хайрцгаар санал авна. Тодруулбал, 
  • Эрүүл мэндийн байдлын улмаас санал авах байранд өөрийн биеэр хүрэлцэн ирж чадахгүй;
  • Нийтийн дайчилгаанд хамрагдан ажиллаж байгаа;
  • Захиргааны зөрчлийн ул­маас баривчлагдсан, албадан саа­туу­лагд­сан, таслан сэргий­лэх арга хэмжээ авагдсан;
  • Байцаан шийтгэх албад­ла­гын арга хэмжээний улмаас баривчлагдсан, цагдан хоригдсон
  • Санал авах ажиллагааг зохион байгуулж байгаа сон­гуу­лийн байгууллагын ажил­тан, цагдаа, иргэний бүрт­гэ­лийн байгууллагын итгэмж­лэгд­сэн төлөөлөгч, мэдээл­лийн технологийн даамал
Санал авах байр зөөврийн битүүмжилсэн саналын хайрцгаар санал өгөх сонгогчийн хүсэлт, магадлагаа, тодорхойлолтыг хүлээн авч тухайн хэсгийн сонгогч мөн эсэхийг шалгаж зөөврийн битүүмжилсэн саналын хайрцгаар санал өгөх сонгогчдын нэрсийг гаргаж, санал авах чиг­лэл, хуваарийг гарган сонгогчийн саналыг тухайн санал авах байрын хоёроос доошгүй төлөөлөл гишүүн оршин байгаа газарт нь очиж авна. Зөөврийн битүүмжилсэн саналын хайрцгаар санал өгөх сонгогчдын нэрийн жагсаалтад ороогүй сонгогчийн саналыг зөөврийн битүүмжилсэн саналын хайрцгаар авахыг хориглоно.
 
Сонгогч Та саналаа хэрхэн өгөх вэ
 
УИХ-ын болон аймаг, нийс­лэ­лийн иргэдийн Төлөө­лөгчдийн хурлын  сонгуулийг хамт явуулж байгаа тул сонгуулийн саналын хуудсыг нэг хуудас дээр хэвлэх бөгөөд энэ тохиолдолд тухайн сонгууль тус бүрийн саналын хуудсыг бие даасан байдлаар ойлгоно. Сонгогч та саналын хуудас авч, санал бэлтгэх бүхээгт саналаа нууцаар гаргах бөгөөд саналын хуудсанд саналаа тэмдэглэхдээ холбогдох зааврын дагуу тэмдэглэгээг хийнэ.
 
Санал бэлтгэх бүхээгт тухайн сонгогчоос өөр хүн байхыг хориглодог. Сонгогч нь нэр дэвшигчдийн дотроос өөрийн сонгосон нэр дэвшигчийн нэрийн өмнөх дугаарыг сонгож зааврын дагуу дүрсийг дүүргэн будсан тэмдэглэлээг хийнэ. Сонгогч дээр дурьдсаны дагуу саналаа тэмдэглэсний дараа саналын хуудсыг санал тоолох төхөөрөмж /саналын хайрцаг/-д хийнэ. Сонгогч санал өгөхдөө алдаа гаргаж, саналын хуудсанд буруу тэмдэглэл хийсэн бол саналын хуудсаа санал тоолох төхөөрөмж /саналын хайрцаг/-д хийхээс өмнө энэ тухайгаа мэдэгдэж, алдаатай хуудсыг шалгуулан хураалгаж, дахин нэг удаа саналын хуудас авч, саналаа гаргах боломжийг хуулиар олгожээ.
 
Бие эрхтний согог, эрүүл мэндийн байдал, боловсролын түвшингээс шалт­гаа­лан саналаа биечлэн өгөх чад­вар­гүй сонгогч өөрийн итгэмжилсэн сонгуулийн эрх бүхий иргэний туслалцаатайгаар санал өгч болдог. Сонгуулийн байгууллагын ажилтан, албан тушаалтан, ажиглагч нь итгэмжлэгдсэн хүн байж болохгүй аж. Сонгуулийн санал өгөх загвар хуудас болон сонгууль өгөхдөө юуг анхаарах талаар дэлгэрэнгүй танилцуулгыг зургаар үзүүллээ. 
 
Сонгогчид хүлээлгэх хариуцлага 
 
Шинээр батлагдсан Сонгуу­лийн тухай хуульд орсон онцлог зохи­цуулалтуудын нэг нь сонгог­чид хариуцлага хүлээлгэх үн­дэс­лэлийг тодорхойлсон явдал юм. Тухайлбал, сонгогчид дор дурьд­сан үйлдэл, үйл ажиллагаа явуулахыг хуулиар хориглосон байна. Үүнд:
  • Тухайн санал авах байранд саналаа өгөх эрхгүй гэдгээ мэдсээр байж санал өгөх,
  • Өөр хүний бичиг баримт, эсхүл хуурамч бичиг баримт ашиглах зэргээр санал өгөх, санал өгөхийг оролдох;
  • Тухайн санал авах байрнаас олгосноос өөр саналын хуудсыг санал өгөхөд ашиглах,
  • Санал авах байранд гаднаас саналын хуудас авч орох, санал авах байрнаас саналын хуудас авч гарах;
  • Саналын хуудаст тэмдэглэсэн саналаа болон бусад сонгогчийн саналыг баримтжуулан зураг авах, дүрс бичлэг хийх зэрэг үйлдэл хийх;
  • Саналын хуудаст хийсэн тэм­дэг­лэгээг бусдад харуулах;
  • Аль нэг нэр дэвшигчийн тө­лөө санал өгөх, эсхүл өгөх­гүй байхаар амлалт авах, мөн­гө, эд зүйл шаардах, авах.
Дээр дурьдсаныг зөрчсөн ир­гэнд эрүү­гийн хариуцлага хүлээл­гэ­хээр­гүй бол 14 хоно­гийн хуга­цаагаар баривчлах захир­гаа­ны шийтгэл ногдуулахаар хуульчилжээ.

ФОТО:

ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд mminfo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 99998796 утсаар хүлээн авна.